Donderdag 13/05/2021
null Beeld DM
Beeld DM

ColumnMarnix Peeters

Ze schreef dat ze er geen gewoonte van wilde maken om voor een boek te betalen

Op zijn berg in de Oostkantons schrijft Marnix Peeters over vrijheid, zijn vogels en zijn vrouw.

Een lezeres stuurde me een boze mail. Ze had in de bibliotheek twee jaar lang moeten wachten op een exemplaar van Zo donker buiten, het boek dat ik over de ziekte en de dood van mijn moeder schreef. Het was voortdurend uitgeleend, en aansluitend gereserveerd. Ten langen leste was ze het boek dan maar gaan kopen.

Ik antwoordde dat ik dat bijzonder sympathiek van haar vond en dat het mij ontroerde dat ze het ook nog eens een heel goed boek had gevonden. Het had herinneringen aan haar eigen moeder opgeroepen, die ook aan alzheimer had geleden, en had haar geholpen bij het ordenen van haar emoties.

Of ik eens geen woordje kon doen bij de bevoegde overheid, replyde ze, opdat de bibliotheken meer exemplaren van zulke boeken zouden kunnen inslaan en dit soort toestanden in de toekomst zouden worden vermeden. Ze schreef dat ze er geen gewoonte van wilde maken om voor een boek te betalen.

Oeps, zei mijn vrouw.

Het is natuurlijk formidabel en hartverwarmend dat er zoveel mensen je boek willen lenen, zei ik. Stel je voor dat het daar maar op de plank zou staan, de rug ongeschonden, tussen duizenden andere onbevingerde en ongelezen werken. En er zijn natuurlijk mensen die aan het eind van de maand maar nét hun aardgas betaald krijgen en voor wie een boek kopen een verre droom is. Maar de vanzelfsprekendheid waarmee zo iemand vindt dat ik gratis moet werken, is wel bedrukkend. Straks zit ik hier met mijn geschrijf, en wordt het voor míj een verre droom om de gas­rekening te kunnen vereffenen.

Ik ben er ook nog, zei mijn vrouw.

Ik zou ter compensatie natuurlijk subsidies kunnen aanvragen, zei ik, maar dat vind ik niet fair. Je moet er als schrijver maar voor zorgen dat je een heel goed boek schrijft waar mensen nieuwsgierig naar zijn, en daar ook nog eens de nodige promotie voor voeren. Schrijvers die werkbeurzen krijgen, gaan zich vaak ook als echte schrijvers gedrágen. Ze kribbelen een hermetisch boekje bijeen waar de critici van mompelen dat het verdraaid geleed en gelaagd is, en vervolgens gaan ze voort uit het raam zitten staren, waar in de verte hun volgende lastig leesbare en met vermoeiende, de ledigheid en de verwaandheid verhullende metaforen afgeladen opus reeds vorm krijgt.

Je kunt zó gaan meespelen, zei mijn vrouw.

Hoe dan ook, zei ik, het zou al heel mooi zijn mocht je voor een uitlening in de bibliotheek een kopermuntje krijgen. Dan is én het vrouwtje van vanmorgen tevreden, én deze jongen blij. In één moeite geven we al die subsidies die nu naar die droef kijkende, afgemeten door hun neus sprekende, in hun volgende naargeestige taalberg wroetende lulijzers gaan, aan de zorg. Er zijn geloof ik nog wat wachtlijsten en knelpunten her en der. Jongeren die niet naar de psychiater kunnen, mindervaliden wier rolstoel hapert, vluchtelingen die in kartonnen dozen wonen, gendertwijfelaars, ouders die geen raad weten met hun achterophinkend kind. Zwarte kruispunten. Het klimaat. Homofobie. Gevangenen die ’s nachts achter een paravent op een ijzeren pot moeten gaan kakken terwijl hun vijf celmakkers op de betonnen vloer hun neus moeten dichtknijpen. Ik noem er maar enkele.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234