Donderdag 02/07/2020
Maarten Rabaey.Beeld rv

Standpunt

Zal de echte Boris Johnson nu opstaan?

Maarten Rabaey is journalist bij De Morgen.

De Britse kiezer heeft beslist. Boris Johnson wordt opnieuw premier. En hoe. Hij schonk zijn Conservatieven een historische overwinning, de grootste sinds Margaret Thatcher in 1987. Het Labour van Jeremy Corbyn werd vernederd. Brexit wordt een feit. Toch zal Johnson in eigen land en daarbuiten nog vele hordes moeten overwinnen, ‘to get Brexit done’ zonder economische rampspoed.

Zijn belofte om de EU te verlaten zal hij nu kunnen nakomen. De vraag is hoe en tegen wanneer. De goedkeuring van zijn akkoord met de EU wordt met een meerderheid van meer dan tachtig zetels de makkelijkste opdracht. Het symbolische vertrek op ten laatste 31 januari is daarna een formaliteit. Pas dan begint het echte werk.

Johnson wil de voorziene transitieperiode ook al afronden op 31 december van volgend jaar. Een grote uitdaging. Als er tegen dan geen overeenkomst is met de EU over de toekomstige samenwerking dreigt er alsnog een harde brexit, die zowel in het VK als in de EU – ook bij ons – vele tienduizenden banen kan kosten.

Zo ver hoeft het niet te komen. Johnson heeft recht op twee jaar onderhandelen. Als hij slim is benut hij die tijd – indien nodig. De premier kan zich dat veroorloven. In tegenstelling tot zijn eerste, korte, ambtstermijn is hij niet langer alleen afhankelijk van ‘harde brexiteers’ en bijbelvaste Noord-Ierse protestanten maar is er een comfortabele meerderheid met diverse stromingen in zijn fractie. 

De Conservatieve leider beloofde meteen na de verkiezingsuitslag een ‘One Nation’-premier te worden, voor alle Britten. Zal de echte Boris Johnson dan eindelijk opstaan?

De vele Conservatieve parlementsleden die dieprode Labour-bastions veroverden zal Johnson nu ook moeten laten wegen op zijn koers. Omdat zij uit kiesdistricten komen waar bittere economische ellende heerst, zoals oude mijnregio’s, gaan ze eisen dat hij er socio-economische investeringen brengt. Als Johnson deze districten in blauwe handen wil houden zal hij deze kiezers tegemoet moeten komen. 

Boris Johnson komt aan in Downing Street in Londen na zijn bezoek aan de Queen Beeld AFP

Johnsons grootste binnenlandse uitdaging om de natie bijeen te houden wordt Schotland. De Scottish National Party (SNP) van minister-president Nicola Sturgeon gebruikt haar grote regionale winst nu al om een nieuw referendum over onafhankelijkheid te eisen, omdat de meerderheid van de Schotten géén brexit wil. De enige manier dat Johnson dit kan voorkomen is een zachtere brexit nastreven waarin de Schotten zich kunnen vinden. Als beiden het been stijf houden dreigt in het VK een ‘Catalaanse confrontatie’ die het bestuur van Edinburgh op ramkoers brengt met het centrale gezag.

Ook de sectaire spanningen in Noord-Ierland blijven als het zwaard van Damocles boven het brexitdossier hangen, al is het zetelverlies van de pro-Britse unionisten en winst van het pro-Ierse Sinn Féin een teken dat de Noord-Ieren zich kunnen vinden in Johnsons brexitakkoord dat de Ierse grens openhoudt en hen tijdelijk in de Europese interne markt zal houden.

Labour en de rest van de linkse oppositie wacht nu een moeilijke periode van zelfonderzoek. Vooral Corbyn moet zich afvragen waarom hij als zelfverklaarde ‘kampioen van de werkende klasse’ de stem van de kleine man verloor aan Johnson, maar ook middenklassekiezers uit het welvarender zuiden van Engeland van zich wist te vervreemden.

Er zullen veel academische studies naar deze verkiezingsuitslag worden gedaan maar het antwoord zou wel eens kunnen uitkomen op één voornaam die de Tory-strategen in elke Britse pub wisten te laten weergalmen, samen met de bel voor het laatste rondje: Boris!

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234