Dinsdag 22/10/2019

Opinie

Wordt verdwijnen van woonbonus ook gemiste kans?

Beeld Photo News

Pascal De Decker is verbonden aan de onderzoeksgroep P.PUL, departement Architectuur KU Leuven.

Hoewel ikzelf al langer pleidooien hou om de fiscale stimulansen voor eigen woningbezit af te schaffen, hield ik het, tot de startnota van Bart De Wever verscheen, niet voor mogelijk dat Vlaanderen, verknocht aan het huiseigenaarschap als ze is, haar enige ernstige hoeksteen ter stimulering van woningeigendom zou afschaffen. De woonbonus was en is slecht besteed overheidsgeld. Niemand wordt eigenaar omdat de woonbonus er is. Het voordeel gaat bovendien verhoudingsgewijs naar de sterkste schouders. En de woonbonus, de facto een inkomensverhoging, zet de woningprijzen op een hoger niveau. Het is contra-intuïtief, maar de woonbonus is zo’n tegemoetkoming met een omgekeerd effect. Ze maakt wonen duurder en dus minder betaalbaar.

In diverse kringen, eerst in academische, later ook in andere, werd, onder andere na een goed gemikt advies van de Vlaamse Woonraad enkele jaren terug, gepleit voor een afbouw. Dat gebeurt nu. Een reden om victorie te kraaien, nu de beleidsmakers de wetenschap lijken te volgen? Niet noodzakelijk. De woonbonus, hoe inefficiënt ook, is woonbeleid (of zou het toch moeten zijn). Bekeken vanuit het perspectief van het lenigen van woonnoden is de afbouw ervan pas goed beleid als de middelen – op termijn toch zo’n 1,5 miljard euro – opnieuw (selectief) in wonen worden geïnvesteerd. Selectief, want de noden zijn hoog. De wachtlijsten voor een sociale huurwoning zijn met een kleine 154.000 kandidaten voor een van de 156.000 woningen immers nog nooit zo lang geweest. Verder betalen vele tienduizenden private huurders – onder wie een pak 65-plussers en/of mensen die geen andere keuze rest – te veel voor een slechte woning, die hen bovendien arm en soms ziek maakt. De woonnood is dermate hoog dat er een soort Marshallplan voor nodig is: een grote, langdurige inspanning. En dit in de eerste plaats voor de meest behoeftigen.

Pascal De Decker Beeld RV

Gebeurt deze noodzakelijke inspanning bovendien op een geschikte plek, dan brengt dit tal van voordelen mee. Een betere ruimtelijke ordening met effecten op mobiliteit en kosten voor de bouw van infrastructuur, een bijdrage tot stads- en dorpsvernieuwing, een betere gezondheid, want meer mensen wonen in goede en betaalbare woningen in leefbare woonomgevingen, en indien gekoppeld met ouderenzorg, een bijdrage in de strijd tegen eenzaamheid. Worden de vrijgekomen middelen niet in de woonsector geïnvesteerd, dan is de afbouw ervan niet meer dan een platte bezuiniging (en beste Bart Tommelein, de facto wél een belastingverhoging).

Nog dit. Het was voorspelbaar. Er wordt in tal van media nu moord en brand geschreeuwd over het verlies voor zij die zich alsnog een woning willen aanschaffen; een verlies dat inderdaad niet gecompenseerd wordt door de symbolische verlaging van de registratierechten. De cijferaars vergeten er telkens wel bij te zeggen dat al diegenen die van de woonbonus gebruik konden maken, eerst te veel betaald hebben en dat dit de markt ontwrichtte met gevolgen ook voor niet-eigenaars. Er wordt nu wel ‘afgepakt’ van diegene die tegen een duwtje kunnen, het ziet er niet naar uit dat er wordt gegeven aan diegenen in hoge nood.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234