Zaterdag 19/06/2021

OpinieLieven Buysse

Wordt Johnson beloond ondanks een woelig jaar?

Brits premier Boris Johnson op campagnepad. Engeland houdt morgen lokale verkiezingen. Beeld AFP
Brits premier Boris Johnson op campagnepad. Engeland houdt morgen lokale verkiezingen.Beeld AFP

Lieven Buysse is professor Britse cultuur en Engelse taalkunde aan de KU Leuven Campus Brussel.

De Britse politiek beleeft weer dagen van hoogspanning. Morgen trekken veel Britten naar de stembus in lokale en regionale verkiezingen, de eerste stembusgang onder premier Johnson en dat in een ongeziene context. Terwijl tot voor kort gevreesd werd voor een klap voor Johnson, zou het finaal wel eens anders kunnen uitdraaien.

De lokale verkiezingen in Engeland zijn beperkt in omvang, maar hebben wel een symbolisch belang. Doordat de nationale partijkopstukken intensief mee campagne voeren, worden de resultaten doorgaans beschouwd als een barometer voor het regeringsbeleid. Ook het (eigenlijk tandeloze) burgemeesterschap van Londen is een begeerde trofee voor de grote partijen.

Dat geldt nog veel meer voor het kiesdistrict Hartlepool, waar een nieuw parlementslid verkozen moet worden. In de Noord-Engelse regio van dat traditionele bolwerk van oppositiepartij Labour is Johnsons Conservatieve Partij al enkele jaren aan een stevige opmars bezig. Als Labour de zetel behoudt, is dat een opsteker voor een partij die in de stijlbreuk van haar leider, Sir Keir Starmer, veel hoop gevestigd heeft om zich te heruitvinden na de historische nederlaag van 2019. Als Labour de zetel verliest, bevestigt dat de malaise van de partij. Ook het resultaat in Wales, waar Labour aan de macht is, kan daarin bepalend zijn.

Heeft Boris Johnson dan zo’n goed rapport? Niet echt. Hij heeft nog maar weinig van zijn verkiezingsbeloftes kunnen realiseren. Uiteraard heeft COVID daar veel mee te maken en daar kan hij zich ook achter verbergen. De coronacrisis zelf heeft de premier in vele opzichten slecht beheerd, met een weifelende bestuursstijl en maanden van halfslachtige maatregelen. De snelle start van de vaccinatiecampagne maakt in de hoofden van veel Britten veel goed: meer dan de helft van de hele Britse bevolking heeft al minstens één spuitje gekregen. Dat is stukken sneller dan in veel EU-landen en maakt versoepelingen er ook sneller mogelijk. Het parcours was hobbelig maar het eindresultaat is goed en de openbare gezondheidszorg is dan toch niet geïmplodeerd.

Met de vaccinatie heeft Johnson ook getoond dat je soms sterker staat buiten de EU. De gezamenlijke aankoopstrategie van de EU zorgt voor een tragere verdeling van de vaccins in elke lidstaat, terwijl het VK zijn eigen gang kon gaan. Dat is momenteel ook de enige pluim op de brexithoed. Gewone Britten beginnen stilaan de gevolgen te merken van de brexit, met tragere leveringen en hogere prijzen, maar ook die worden vaak aan de coronacrisis toegeschreven.

De brexit heeft wel de situatie in Noord-Ierland opnieuw op scherp gezet. De gevolgen voor kmo’s zijn er veel groter dan elders in het land doordat veel goederen voortaan gecontroleerd moeten worden tussen Noord-Ierland en Groot-Brittannië. Dat is een direct gevolg van de deal die Johnson onderhandelde, een overduidelijk recept voor onvrede bij de Britsgezinde loyalisten. De afgelopen maanden hebben aangetoond dat het wantrouwen tussen de twee gemeenschappen er sterk is toegenomen en dat de minste vonk alles weer in lichterlaaie kan zetten. Johnson heeft nauwelijks pogingen ondernomen om dat tij te keren. Maar daar zijn nu ook geen verkiezingen natuurlijk.

In die andere regio met afscheidingsambities, Schotland, wordt met argusogen uitgekeken naar het resultaat van de Schotse nationalisten, die nu de deelstaatregering leiden en na de brexit aansturen op een nieuw onafhankelijksreferendum. Zowat een jaar geleden mochten ze zich zegezeker wanen, en minister-president Nicola Sturgeon krijgt erkenning voor haar corona-aanpak. Interne strubbelingen hebben dat positieve beeld wat bezoedeld, en het is maar de vraag hoezeer de Schotten zitten te wachten op allesoverheersende discussies over staatsstructuren terwijl het socio-economisch herstel nu prioriteit moet krijgen. Als de SNP geen klinkende overwinning behaalt, mag het zijn referendumambities opbergen en heeft Johnson alvast een probleem minder.

Johnson lijkt dus niet meteen op een blamage af te stevenen, met dank aan corona. De afgelopen weken heeft Labour de regering-Johnson afgeschilderd als een zelfbedienend clubje dat enkel geld uittrekt voor het eigen gewin en dat van bevriende ondernemers. Een onhandige, geldverslindende herinrichting van zijn ambtswoning is daar niet vreemd aan. Johnson is altijd al immuun gebleken voor zulke aanvallen, en ook nu zou het best wel eens kunnen dat ze zijn imago nog versterken als “the guy who gets things done”, op welke manier dan ook. Het eindresultaat telt, ook bij verkiezingen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234