Woensdag 02/12/2020

StandpuntBarbara Debusschere

Wordt het ‘eigen volk en winstmarges eerst’ met de coronavaccins?

Beeld DM

Barbara Debusschere is journalist.

Nu het ene na het andere jubelbericht binnenloopt over coronavaccins willen velen Pfizer en co. wel platknuffelen. Zij brengen eindelijk de verlossing. Dat ze dat zo snel kunnen, is spectaculair. Dat onze overheid ons de vaccins ook gratis ter beschikking stelt, daar staan we veel minder bij stil. Want in rijke landen is dat een evidentie. 

In de rest van de wereld niet. Daar kunnen overheden vaccins voor iedere inwoner niet betalen. Zelfs het aanbod van AstraZeneca en Johnson & Johnson om enige tijd enkel de kostprijs te vragen, volstaat niet om universele toegang te garanderen. 

India en Zuid-Afrika vragen daarom alle patenten te laten varen. Alleen dan kunnen ook anderen de succesvolle vaccins massaal maken. Omdat zij de onderzoeksinvesteringen niet hebben moeten doen, kunnen zij die dan veel goedkoper aanbieden. Tijdens de hiv-epidemie zijn zo patenten opengebroken.

De VS en de EU zijn nu niet happig. Want de tegenargumenten van de farmaceuten zijn sterk. Zij hebben zich in duizend bochten geplooid en de investeringen gedaan. Sommigen waagden de gok om al veel kandidaat-vaccins te produceren nog voordat duidelijk was of ze werkten. Zodat wij meteen vaccins zouden hebben, mochten ze juist zitten. 

Dat je dan het resultaat van die inspanningen commercieel wil beschermen is begrijpelijk. Maar het is niet het volledige verhaal. 

Door de enorme en dringende nood is niet alleen razendsnel gewerkt, er is ook vliegensvlug veel overheidssteun in dat werk gestopt. Artsen Zonder Grenzen heeft het over zowat 2,1 miljard euro voor Pfizer/BioNTech en Moderna en 1,3 miljard euro voor AstraZeneca. 

Ook kan nu veel sneller verkocht worden en is de afzetmarkt enorm. Pfizer en BioNTech zouden hier 11 miljard euro mee kunnen verdienen. Zo vreselijk logisch is het dus ook weer niet dat de producenten jarenlang alle controle houden over wie eerst bediend wordt en tegen welke prijs, waardoor massaal veel mensen geen toegang tot de vaccins krijgen. En dat in een dodelijke pandemie alles in het teken zou staan van de balansen van deze bedrijven. 

Onze instant-adoratie voor deze coronahelden kan ons doen vergeten dat zij ook op basis van met belastinggeld gefinancierd onderzoek al jaren fabelachtige winsten maken. En dat ze als geen ander macht hebben over leven en dood terwijl ze niet transparant zijn over het publieke geld dat ze krijgen en de werkelijke kosten van hun producten. Zie baby Pia.

SARS-CoV-2 ging globaal. Kunnen we onze tegenzet even globaal toedienen? Of wordt het ‘eigen volk en winstmarges eerst’? Toevallig op de dag dat zijn bedrijf met het verlossende vaccinbericht kwam, cashte de CEO van Pfizer in ieder geval alvast door zijn 4,7 miljoen euro aan aandelen te verkopen. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234