Dinsdag 02/06/2020
Carl Devos.Beeld DM

ColumnCarl Devos

Wilmès II is niet gewapend voor een van de grootste naoorlogse crisissen

De politieke actualiteit volgens UGent-politicoloog en De Morgen-columnist Carl Devos. 

De voorbije dagen schetsten accurate reconstructies eensluidend het vernietigende beeld van de vorming van Wilmès II. Sommigen aanvaarden ze niet omdat de conclusie hen niet zint. PS en MR hebben, met hulp van de groenen, een versterkte noodregering verhinderd op het moment dat het land die het meest kon gebruiken. Deze politieke tragedie valt niet uit de lucht: al jaren groeit polarisering. Hoewel ze zich bij de recentste formatieronde constructief gedroeg, is ook N-VA verantwoordelijk voor dat kille klimaat.

Het is zwak om de vervelling van ontgoocheling over die politieke afgang tot opstand toe te schrijven aan sympathie voor een specifieke partij. Het is verzet tegen het gebrek aan leiderschap. Dat onvermogen levert een, vanuit democratisch oogpunt, bedenkelijke constructie op, verkocht in naam van eendracht. Maar uit het omgekeerde ontstaan. In de Wetstraat zijn er die niet beseffen dat mensen door dat vernislaagje kijken. De woede over het vertoonde spektakel is groot, stelde Bart Eeckhout, maar mensen hebben nu andere zorgen. 

Er zijn er die vinden dat in deze tijden zulke analyses moeten zwijgen, zeker als ze verdeeldheid tonen. Nochtans is de politiek niet gestopt. Ook niet in het wantrouwenwekkende uitstel van voorzittersverkiezingen bij Open Vld. Dus blijft kritisch debat noodzakelijk. Dat debat over het politieke is besmet door de polarisering van het politieke debat. Iedereen moet in vakjes, wie niet voor is, is tegen en omgekeerd.

Roep om sterke overheid

Die puberale debatcultuur zal ons straks hinderen als solidariteit nodig blijft, maar langzaam zal wegebben. Het wederzijds begrip dat we vandaag voelen zal wegsluipen zodra corona is verdreven. Maar dan is er nog een andere crisis: de sociaal-economische. Die zal veel meer compromissen vragen dan de huidige, ook moeilijke, bestrijding van corona als medisch-gezondheidsprobleem. Dan gaan herverdelingsvragen niet meer over toiletpapier of mondmaskers, maar over miljarden steun en bijdragen.

Vandaag klinkt de roep om een sterke overheid, ook bij wie die al jaren wil afbouwen. Er is steun voor de sociale zekerheid, ook bij wie er miljarden uit wou halen. Er is begrip voor bedrijven, er is begrip voor armen. En tegelijk het besef dat alleen meer geld nooit het antwoord kan zijn: we moeten hervormen om alles betaalbaar te houden, we staan voor een budgettaire ramp die we een decennium zullen afbetalen. Net nu we weer de welvaart van voor de bankencrisis evenaren.

Wilmès II is niet gewapend voor een van de grootste naoorlogse crisissen. Niemand ziet er de best mogelijke personeelsbezetting in. Wie enkele ministerwissels onmogelijk acht, wil ze gewoon niet. Er moet snel, niet over zes maanden, een volwaardige volwaardige regering komen. Met een programma op alle domeinen. 

Die formatie moet nu starten, zodra het praktisch kan. Dat wordt zeer moeilijk op het slagveld van persoonlijke relaties en de politieke puinhoop die na 26 mei 2019 is ontstaan. Maar het moet. De economische crisis en budgettaire impact die corona veroorzaakt dreigt groter te worden dan de bankencrisis. Michel I en haar begrotingsminister liet de kassen leeg. Zeker na de Marrakesh-val, achteraf gezien een van de domste episodes uit de voorbije decennia. De les is: spelletjes kosten welvaart.

Ambitieus crisisbeleid

Er is beleid nodig met langetermijnvisie, écht gedragen door een meerderheid. Nu is snel veel geld uitgeven evident, maar dat moet vooral slim gebeuren. Samen met structurele hervormingen. Dat is te veel voor volmachten voor een minderheidskabinet van 38 zetels, voor de helft in lopende zaken. De wekelijkse vergadering van tien volmachtpartijen is weinig meer dan show, van sommigen die graag als redder des vaderlands in beeld willen. De particratie verknoeide de kans op een volwaardige volwaardige regering, nu zou die in het kernkabinet het land redden? Eerst volmachten om snel te gaan, dan met tien partijen daarover onderhandelen? 

Wilmès II is een minderheidsregering met houdbaarheidsdatum die slechts vanop afstand brede steun geniet. Die zal zonder volwaardig akkoord verbrokkelen zodra het sociaal-economische crisisbeheer centraal staat. We kunnen zo geen zes maanden aanmodderen. 

Wie gelooft dat over zes maanden, als de economische crisis in volle hevigheid woedt, we terug naar gewone lopende zaken kunnen of zelfs nieuwe verkiezingen houden? Niemand. Wilmès II zal dan vervellen. 

Na de recente clash tussen PS en N-VA zal dat herstellen zeer veel tijd vragen. Er is geen voorakkoord en ook Vivaldi is moeilijk, maar vorige week is de vivaldisering ingezet. In plaats van bedekt en traag: maak Vivaldi open en snel. Volgens Vivaldi-architect Patrick Dewael kan Wilmès II een ommekeer worden. Welaan dan. 

Maak nu een coherent en ambitieus crisisbeleid, draag het consequent en eensgezind uit. Dat is de enige manier om de kiezer de spuuglelijke episode rond Wilmès II te doen vergeten. In 2024 zal die oordelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234