Donderdag 17/10/2019
Carl Devos Beeld Bob Van Mol

Column

Wie zal dat betalen, die 7 miljard?

De politieke actualiteit volgens UGent-politicoloog en De Morgen-columnist Carl Devos.

Misschien meende hij het. Misschien was het een afleidingsmanoeuvre, om het ontslag van Joke Schauvliege in eigen voordeel om te buigen. Volgens Wouter Beke, die niet gelooft in complottheorieën en samenzweringen, ‘kapen’ extreemlinkse groepen het klimaatdebat. ‘Kapen’, een vijandige overname van het debat.

De voorzitter wil zo stevig voor zijn afgetreden minister staan, dat hij CD&V dieper in de hoek duwt, van waaruit het nog moeilijker is om zich met eigen voorstellen weer in de klimaatmatch te boksen. En de tijd dringt. Want ondertussen raakt het klimaatdebat vermoeid, draait het in cirkels. Het is stilaan duidelijk dat oplossingen er nu eenmaal niet snel komen, omdat er elke week om gevraagd wordt. En zo sukkelen we in voorstellen zoals dat van het VBO: de afschaffing van de index als een klimaatoplossing. Vanaf vandaag zal het bovendien steeds meer gaan over een ander protest, een dat ook hard op tafel slaat: de nationale staking van woensdag.

Het is niet omdat het klimaatprotest nu vooral een burgerbeweging is, door authentieke bekommernis gedreven, dat ze daarom heilig is. Wie kritisch is over deze klimaatcoalitie dreigt vanuit een hoek van blasfemie, of erger, klimaatnegationisme beschuldigd te worden. Nochtans is een kritische analyse een inherent onderdeel van het respect en de ernst waarmee deze politieke actie moet worden bekeken. In de brede klimaatcoalitie lopen er inderdaad mee die een duidelijke partijpolitieke agenda hebben die veel verder gaat dan de klimaatkwestie. Maar van een kaping is geen sprake. Of zouden ondernemers van Sign For My Future ook de proletarische revolutie aanhangen?

Even leek het erop dat N-VA de confrontatie met de klimaatbetogers zou aangaan. De partij staat ook het verst van waar veel betogers voor staan – dat lijkt eerder links dan rechts. Maar al snel beseften ze bij N-VA dat de botsing met wat nog altijd een sympathieke beweging wordt bevonden, niet zo slim is. Met ecorealisme en verlengde kernenergie, die door het lamentabele energiebeleid onvermijdelijk dreigt te worden, komen ze duidelijk in beeld en nemen ze een flinke hap uit de silent majority die thuis al dat klimaatgedoe overdreven vindt en de morele hooghartigheid van de klimaatmanifestanten beu is. Al zal Schauvliege op 26 mei als nec plus ultra van het landelijk Vlaanderen dat ook doen, zelfs zonder compassiestemmen. Ondertussen moet CD&V door die kaping wel verder met klimaatbetogers worstelen.

Woensdag krijgt CD&V als deel van de Zweedse coalities nog eens de christelijke arbeidersbeweging tegen zich, niet in een klimaatmars maar in een nationale staking. Dat is al van december 2014 geleden. En ze zal stevig zijn. Dat wil wat zeggen. Het gaat allang niet meer enkel over de directe aanleiding, het mislukt loonoverleg en dus de werkgevers. Het is ook een manifestatie tegen het regeringsbeleid.

Dat op budgettair vlak dwars door de mand viel. Of de volgende regering nu iets meer of minder dan 7 miljard moet besparen zal na de verkiezingen wel blijken. Maar het zal in die grootteorde zijn. Het trucje van de met boetes afgedwongen hogere voorafbetalingen kon de schijn van de begroting 2018 redden, dit jaar komt de terugslag. Dat zonder regeringsval nog veel bijgestuurd had kunnen worden, is een belediging van onze intelligentie. Michel I was op budgettair vlak niet zonder verdienste, maar vooral een mislukking. Niet echt beter dan haar voorgangers, hoewel ze net op dat punt het verschil wou maken.

Wie zal dat betalen, die 7 miljard? Het laaghangend fruit en de rentemeeval zijn verdwenen, de vergrijzingskosten tikken aan. Elders zijn dringend investeringen nodig. Iedereen weet wat zal gebeuren: Jan met de pet zal betalen, ook al zeggen ze dat niemand het zal voelen. Die angst trekt woensdag door de straat. Allerlei vrolijke cijfers, over stijgende beschikbare inkomens en werkgelegenheid, houden bij velen het water niet ver genoeg onder de lippen.

Politici zijn het oneens over hoe de opwarming van de budgetten zonder welvaartsverlies vermeden moet worden. Ze slagen er al decennia niet in om dat voorspelbaar budgetprobleem op te lossen. Het bedreigt toekomstige generaties, minstens even direct als een stijgende zeespiegel. Er is heel wat wetenschappelijke kennis over hoe dat zou kunnen, maar het is aan de politici om keuzes te maken.

Laten we hopen dat ze zich ook na de massale protestactie van woensdag in een onderling opbod gooien: elkaar overtreffen met concrete voorstellen om dat begrotingsprobleem efficiënt en sociaal rechtvaardig aan te pakken. Zich niet verstoppen tot 27 mei, om dan plots met verrassingen à la pensioenleeftijd op 67 jaar te verschijnen. Of draaien we ook hierover weer in cirkels?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234