Woensdag 17/07/2019

Column

Wie tegen fake news is, mag geen fakelezer zijn

Saskia de Coster is schrijver. Haar column verschijnt wekelijks.

Saskia de Coster. Beeld JOHAN JACOBS

Wat zijn we streng voor journalisten. Op het Correspondents' Dinner in Washington voerde komiek Hasan Minjah de druk nog wat meer op. Omdat Trump de media zo aanvalt op fake news, kan geen enkele journalist het zich veroorloven een steek te laten vallen of ze hangen allemaal, zei hij half lachend.

Wat zijn journalisten ook streng voor zichzelf. Gisteren ontvouwde hoofdredacteur An Goovaerts het strijdplan van De Morgen: de wereld in het gareel van de feiten dwingen in de krantenkolommen. Ideeën laten botsen. Slimmer worden, niet bozer.

Journalisten hebben een missie, net als pakweg hartchirurgen. Als een hartchirurg een fout maakt, en dat doet hij want hij is een mens, dan kan dat een leven kosten. Een fout van een journalist is ook ontoelaatbaar, maar wat zijn we soms onredelijk en selectief streng voor journalisten. We hebben als lezers recht op echt nieuws en gedubbelcheckte feiten, maar onze verontwaardiging over foute berichtgeving is opvallend groter als we de ideologie van de boodschapper niet lusten. Een linkse lezer zal sneller aannemen dat Fox News liegt en De Morgen niet.

We gaan al te gemakkelijk uit van een symbiose tussen de krant en onszelf. Dat is een grote fout. Een krant moet ons geen gelijk geven of bevestigen. Zelfbevestiging is te vinden door een marathon te lopen of een kruiswoordraadsel helemaal in te vullen, maar niet door je eigen mening in andermans woorden te lezen in een krant. Onder de uitdagende titel 'Ik geef Theo Francken gelijk' publiceerde de redactie een paar weken geleden een stuk van mij. Furieus dat lezers kunnen worden als ze niet vanaf het eerste woord krijgen wat ze willen.

Tegenover het engagement van de journalist moet het engagement van de lezer staan. Net zoals een journalist correct moet informeren, moet een lezer correct lezen. Wie tegen fake news is, mag geen fakelezer zijn.

Op deze pagina wil ik als lezer en columnist geen spiegelpaleis van elkaar bevestigende reflecties. Het is niet gevaarlijk om te luisteren naar andere, afwijkende, niet-linkse, extreemlinkse of reactionaire stemmen, integendeel. De kunst is net om het grondig oneens te zijn en het verschil niet ad hominem te spelen. Dat wordt de grote uitdaging in de toekomst voor iedereen die zich vrij in de wereld wil bewegen en dat zijn gelukkig nogal wat mensen. 

Al een tijd geleden heeft De Morgen de reactieforums afgeschaft om het grof geschut tegen te gaan en het equivalent van een mondeling debat te vermijden, een steekspel waar niemand ooit zal toegeven: ik heb er even over nagedacht, je hebt gelijk, ik stel mijn mening bij.

Wat ik wil, als lezer en columnist van De Morgen: écht lezen en écht nadenken.

Woorden op papier of een scherm zijn geduldig genoeg om het verschil te dragen, het te laten inwerken op een lezer, om het op te heffen. Of het te laten bestaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden