Maandag 05/12/2022
null Beeld DM
Beeld DM

De gedachteJeroen Van Horenbeek

Wie Poetins toespraak herbekijkt, ziet een man die verstrikt lijkt in zijn eigen leugens. Dat is zorgwekkend

Jeroen Van Horenbeek is journalist.

Jeroen Van Horenbeek

Wat zeker is, is dat Russisch president Vladimir Poetin sinds zijn aantreden twintig jaar geleden een huiveringwekkend regime heeft opgebouwd.

De cultus van de leider. Het ongenoegen over een zogenaamd historisch onrecht - in zijn geval de verbrokkeling van de Sovjet-Unie. De indoctrinatie van de jeugd. De afkeer van alles wat naar democratie ruikt. De demonisering van de vijand - Poetin heeft het tegenwoordig over het ‘satanistische’ Westen. De ontkenning van fundamentele rechten zoals holebirechten. De liefde voor machismo. De schaamteloze zelfverrijking. De grootschalige repressie van proteststemmen in eigen land. De slachtpartijen in het buitenland. Het doet allemaal denken aan de zwartste pagina’s van de Europese geschiedenis.

Wat zeker lijkt, is dat Poetin ver wil gaan om het totalitaire regime dat hij zorgvuldig heeft opgebouwd in stand te houden.

Belangrijk hierbij is dat Poetin stilaan zelf lijkt te geloven in de leugens die hij de Russische bevolking al maanden voorschotelt over de invasie van Oekraïne. Wie zijn toespraak van vrijdag herbekijkt, ziet geen man die handig recht probeert te praten wat krom is. Je ziet een man die verstrikt lijkt in zijn eigen web van leugens. En dat is zorgwekkend.

Nu Poetin zijn ‘speciale operatie’ in Oekraïne heeft omgedoopt tot een botsing der beschavingen is de inzet fors verhoogd. Het gaat nu om een overlevingsstrijd met het Westen. Sinds de annexaties van vorige week wordt - althans in het hoofd van Poetin - gestreden om Russisch grondgebied. Dat het Russisch leger op het slagveld steeds meer terrein verliest, dit weekend nog de strategische stad Lyman, voedt allicht het ongenoegen en de onrust. Afgaand op westerse bronnen zou Rusland al evenveel doden te betreuren hebben in Oekraïne als de Verenigde Staten in Vietnam - een oorlog van tien jaar.

Wat onzeker is, is hoever Poetin wil gaan om zijn eigen legende als moderne Russische tsaar in leven te houden.

Dat figuren als voormalig Russisch president Dimitri Medvedev en waarnemend president van de deelrepubliek Tsjetsjenië Ramzan Kadyrov nu oproepen om tactische kernwapens te gebruiken tegen Oekraïne leert dat in het clubje nuttige idioten rond Poetin alvast het idee leeft dat hij in staat is om - vroeg of laat - op de rode knop te duwen. Het zijn dit soort sabelslijpers die alles zouden doen om in de gunst van hun ‘geliefde’ leider te komen. Om de weg te bereiden voor hem.

Volgens militaire specialisten blijft het risico op een nucleaire aanval al bij al behoorlijk klein. Dat zou Rusland internationaal verder isoleren en ook de politieke gedoogsteun van grootmachten als China en India doen opdrogen, luidt het dan. Zo gek is Poetin niet. Hij dreigt wel met een nucleaire aanval, maar hij zal die nooit uitvoeren. Het enige wat we kunnen doen, is hopen dat die inschatting - want meer is het uiteindelijk niet - klopt. Dat een nucleaire aanval in Europa niet zoiets is dat je je pas kan voorstellen als het te laat is.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234