Donderdag 02/07/2020

OpinieBram Bombeek

Wie klimaatoplossingen wil, zwijgt over verbieden en belasten

Bram Bombeek, ex-N-VA-woordvoerder, is boer geworden.Beeld Tim Dirven

Bram Bombeek is landbouwer.

Wie alleen de taal spreekt van verbieden en belasten, zal weinig mensen overtuigen om mee te stappen in de verandering die nodig is (Lieven Bervoets, ‘Ban reclame voor vlees, auto’s en vliegreizen’, DM 13/1). De symbolenstrijd voor meer belastingen en meer overheid is zo een obstakel voor breed gedragen klimaatoplossingen.

Toen ik aankondigde dat ik zou stoppen als woordvoerder van de N-VA-kamerfractie om agro-ecologische boer in de korte keten te worden, kreeg ik van veel journalisten de vraag of dat niet wat links en alternatief was voor een N-VA’er. Ik begrijp die vraag heel goed want ik hou er andere ideeën op na over globalisering, economische groei en het winstmotief dan de meeste bioboeren. Maar tegelijk verraadt de vraag ook onbegrip over het conservatieve wereldbeeld.

Veel progressieven onderschatten hoe belangrijk ideeën als rentmeesterschap zijn voor conservatieven en hoe ongemakkelijk ze zich voelen bij een vrije markt die puur transactioneel is, op basis van de laagste prijs, zonder bedding in het web van relaties waaruit een gemeenschap ontstaat. In zijn boek Green Philosophy: How to Think Seriously about the Planet beschrijft de betreurde Sir Roger Scruton prachtig hoe de liefde voor de eigen thuis, de oikofilie, van iedere echte conservatief noodzakelijkerwijze een ecologist maakt. Het is de liefde voor het Vlaanderen van de “weiden als wiegende zeeën, die groenen langs stroom en rivier” die ons dwingt om anders na te denken over onze mobiliteit, onze ruimtelijke ordening en onze landbouw. Het politiek kapitaal om dat Vlaanderen tegen oprukkend beton te beschermen is veel groter dan men denkt.

Het is wel erg tragisch hoe de groene beweging er maar niet in slaagt om van landbouwers medestanders te maken in die transitie. Ze zijn een van de weinige beroepsgroepen in Vlaanderen die de gevolgen van de klimaatverandering aan den lijve en in de portemonnee ondervinden. Het helpt niet om vanuit ivoren torens te oreren over het halveren van de veestapel of het verdwijnen van de landbouw, zoals de Britse klimaatactivist George Monbiot in zijn film Apocalypse Cow. Het is nogal moeilijk om schouder aan schouder te staan met iemand die uw broodwinning het liefst ziet verdwijnen.

De betreurde Sir Roger Scruton beschrijft hoe de liefde voor de eigen thuis van iedere echte conservatief een ecologist maakt.Beeld AP

Onze weiden als wiegende zeeën zijn een ecosysteem dat niet kan zonder herkauwers. Het zou al geweldig veel helpen moest men die eenvoudige waarheid erkennen. Een koe die gras in melk en vlees omzet is geen klimaatboosdoener, maar een deel van de oplossing. Die koe kan van ons landbouwareaal een carbon sink maken, waar we koolstof uit de atmosfeer halen en terug in de bodem stoppen. Voor Paul Hawken van Project Drawdown behoren regeneratieve landbouwtechnieken zoals agroforestry en een ander begrazingsmanagement tot de klimaatmaatregelen met de meeste potentiële impact.

Net als heel veel andere boeren geloof ik dat de intensieve landbouw met zijn hoge inputs en financiële schulden in Vlaanderen op een dood spoor zit. Nochtans zijn de mechanisatie, schaalvergroting en specialisatie het rechtstreeks gevolg van de subsidiepolitiek die na de Tweede Wereldoorlog gevoerd is. Boeren verwachten van de overheid dan ook in de eerste plaats dat ze voor rechtszekerheid zorgt, want zonder rechtszekerheid kan geen enkele ondernemer op lange termijn werken.

Wie alleen een hamer heeft, ziet overal spijkers. Wie alle heil verwacht van de overheid zal niet verder komen dan verplichten, verbieden en belasten. Conservatieven begrijpen beter dan de meeste progressieven dat die overheid regelmatig op de verkeerde spijkers heeft gehamerd. Het meest frappante voorbeeld is misschien de kernuitstap, die de volledige emissiereductie in de energiesector teniet zou doen. Ook de gewone burger heeft dat veel beter door dan mensen die doorgaans de opiniepagina’s bevolken.

Ecologisten moeten daarom Scruton lezen. Wij zijn zelf verantwoordelijk als ondernemers en consumenten om de juiste keuzes te maken en van onderuit voor verandering te zorgen. Het is tijd om te zwijgen over verplichten en verbieden. Laat ons in de plaats wat meer reclame maken voor vlees uit de korte keten en vakantie in eigen land.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234