Vrijdag 30/09/2022

Opinie

Wie geld heeft, krijgt meer en vroeger pensioen

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

Kim De Witte is pensioenspecialist van de PVDA en docent in de leergang pensioenrecht aan de KU Leuven.

Kim De Witte

Wie een zeer hoog wettelijk pensioen heeft, of een hoge groepsverzekering, krijgt volgend jaar opslag. Minister Daniel Bacquelaine (MR) wil de belasting op de hoogste pensioenen met een kwart verlagen. Het is tekenend voor een liberaal pensioenbeleid. De maatregelen die men neemt vergroten de ongelijkheid.

Kim De Witte. Beeld Salim Hellalet
Kim De Witte.Beeld Salim Hellalet

Het voorlaatste wapenfeit in die richting dateert nog maar van donderdag jongstleden. De ministerraad keurde een wetsontwerp goed over de afkoop van studiejaren. “Iedereen zal zijn studiejaren kunnen regulariseren. Daardoor tellen die jaren mee voor de berekening van uw pensioen.” Iedereen? Neen, natuurlijk niet. Alleen wie hogere studies heeft gedaan en wie 1.500 euro op tafel kan leggen per studiejaar.

Werknemers en zelfstandigen kunnen vandaag hun studiejaren al afkopen. Het moet gaan over voltijdse opleidingen in dagonderwijs, na de leeftijd van 20 jaar. Opleidingen als geneesheer-specialist en periodes ter voorbereiding van een doctoraat komen ook in aanmerking. De afkoop verhoogt uw pensioen, maar laat niet toe om vroeger te gaan.

Als werknemer betaal je vandaag 1.415 euro per studiejaar. Daarmee verhoog je jouw pensioen volgens de Federale Pensioendienst met exact 20,9 euro bruto per maand. Je moet al lang leven opdat jouw investering – en de gederfde intresten – zouden renderen.

Méér ongelijkheid: de rode draad doorheen het huidige pensioenbeleid

De wettelijke pensioenen in België behoren tot de laagste van Europa. De pensioenkloof met onze buurlanden steeg in vergelijking met vorig jaar. Zij loopt op tot maar liefst 43 procent. De recente afschaffing van de pensioenbonus – tot 180 euro minder bruto pensioen per maand – doet daar natuurlijk geen goed aan. Eén op vijf van onze ouderen leeft onder de armoedegrens. Wat gaat de afkoop van studiejaren daaraan veranderen? Niets. Waarom hebben we de mond vol van de loonkloof maar zwijgen we in alle talen over de pensioenkloof? Het mag mij een raadsel wezen.

De ongelijkheid in de pensioenbescherming stijgt. Het ‘langer werken voor minder pensioen’-beleid treft de vrouwen nog veel harder dan de mannen. Wie in de toekomst vóór 67 jaar op pensioen wil gaan, moet 42 loopbaanjaren bewijzen. Drie op vier vrouwen geraakt echter niet aan zo’n lange loopbaan. Omdat ze minder werken? Natuurlijk niet. Omdat ze nog altijd veel vaker voor kinderen en huishouden zorgen. Veel van die vrouwen gaan moeten doordoen tot 67 jaar. Of stoppen zonder pensioen. Wat gaat de afkoop van studiejaren daaraan veranderen? Niets.

De regering belooft de lage wettelijke pensioenen te compenseren met hogere groepsverzekeringen. De liberale mantra, al meer dan twintig jaar. De helft van de private pensioenkapitalen komt echter ten goede aan amper vijf procent van de werknemers. CEO’s, managers, hogere kaderleden bouwen miljoenen euro’s op, met alle fiscale voordelen van dien. Voor gewone werknemers gaat het over enkele duizenden euro’s. Druppels op een hete plaat wanneer de facturen van zorg en rusthuis binnen stromen. Private pensioenen zijn bovendien niet goedkoop. Tot veertig procent van uw pensioencentjes verdwijnen in de zakken van verzekeraars, onder de vorm van beleggings-, administratie- en beheerskosten. Private pensioenen zijn tot slot niet zonder risico. Onlangs ging de pensioenverzekeraar APRA Leven in ons land failliet, met verlies van opgebouwde reserves voor duizenden werknemers.

We kunnen beschavingen rangschikken aan de manier waarop ze omgaan met hun ouderen, zo schreef de antropoloog Lévi-Strauss. België, het vierde rijkste land ter wereld, telt één op vijf arme gepensioneerden. Een schaamtelijk feit, dat we enkel gaan oplossen met minder liberaal en méér sociaal pensioenbeleid.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234