Zondag 29/05/2022

Standpunt

Wie durft nu nog 'Wir schaffen das' herhalen?

Bondskanselier Angela Merkel Beeld AP
Bondskanselier Angela MerkelBeeld AP

Bart Eeckhout is commentator bij De Morgen.

BART EECKHOUT

Zo iemand al de illusie koesterde dat een morsige deal met Turkije de EU kon verlossen van zijn probleem met de instroom van vluchtelingen, dan kan die droom nu wel opgeborgen worden. Zelfs als tijdelijke en zeer imperfecte oplossing heeft de uitbesteding van de vluchtelingenopvang aan de Turkse buren amper kunnen dienen.

De deal zelf staat op het punt om in elkaar te stuiken. Een van de voorwaarden is de snelle afschaffing van de visumplicht voor Turkse Europa-reizigers. Dat blijkt niet haalbaar. De internationale veiligheid is niet van aard om hier gauw een paar bochten af te snijden. Maar er is alleen een akkoord als er over alles een akkoord is. Dus is er straks wellicht geen akkoord meer.

Terwijl de voordelen sowieso maar tijdelijk zouden werken, zijn de nadelen van deze bestuurlijke en morele capitulatie snel duidelijk geworden. Dat president Erdogan zich als een barse sluiswachter zou gaan gedragen, tegen wie de Duitse bondskanselier zelfs niet meer de clou van een domme grap durft uitleggen, was maar één zo'n voorspelbaar risico.

Even voorspelbaar was het gevaar dat mensensmokkelaars hun moorddadige activiteiten weer zouden delokaliseren naar Libië en de Italiaanse kusten. Ook dat lijkt nu helaas uit te komen. Met de eerste lentezon is de Middellandse Zee ook weer het anonieme massagraf voor mogelijk honderden bootvluchtelingen geworden. Alle verontwaardiging en alle beloftes ten spijt, is, duizenden doden later, het nieuws van vorige lente ook weer dat van deze lente.

Het is hetzelfde nieuws, maar toch anders. Erger. De voorbije jaren was er tenminste nog dat gevoel van verontwaardiging, en een overtuiging dat een verenigd en welvarend Europa ook dit probleem wel de baas zou kunnen.

Wie durft nu nog 'Wir schaffen das' herhalen? Erg doeltreffend hebben politici in alle mogelijke tinten en alle mogelijke lidstaten een solidaire Europese oplossing onmogelijk gemaakt. Het is niet de empathie van Angela Merkel maar wel de sabotage van haar partners die het Europese vluchtelingenbeleid hebben gekelderd. Nu ook de terroristen van IS de angst voor vluchtelingen efficiënt hebben aangewakkerd, is onduidelijk wie nog de politieke moed zal hebben om een werkbare Europees vluchtelingenbeleid te verdedigen.

De contouren van zo'n beleid staan nog altijd overeind. Er zal genereuze en gedeelde opvang van echte oorlogsvluchtelingen nodig zijn, strenge maar rechtvaardige controle van alle andere migranten aan de grenzen en een ernstig engagement voor het beëindigen van de oorlog en chaos in de hellegaten van Syrië en Libië. Het is geen kernfysica, maar heeft Europa nog een politicus met het gezag om dat te 'schaffen'?

Bart Eeckhout Beeld Wouter Van Vooren
Bart EeckhoutBeeld Wouter Van Vooren
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234