Dinsdag 04/08/2020

Opinie37 experts

Wereldwijd groeit de vraag naar wildvlees, en dat moet ons zorgen baren

Beeld Photo News

Dit opiniestuk heeft 37 ondertekenaars, onder wie prof.dr. Steven Van Gucht (Sciensano) en dr. Erik Verheyen (Koninklijk Instituut voor Natuurwetenschappen & Universiteit van Antwerpen).

Vandaag, 6 juli, zou voor velen van ons onopgemerkt voorbijgaan, maar niet meer in 2020, want het is Wereld Zoönose Dag. (Een zoönose is een infectie die overgaat van dieren op mensen, red.) 

De afgelopen maanden is de wereld door elkaar geschud door de Covid-19-pandemie, veroorzaakt door een virus met een vermeende zoönotische oorsprong in hoefijzervleermuizen. We hebben de frequentie en het aantal van dergelijke infectieziekten door de jaren heen dramatisch zien toenemen, met steeds grotere bedreigingen voor onze gezondheid, economie en veiligheid als gevolg. 

Naast bekende voorbeelden zoals ebola en SARS, is Covid-19 het recentste voorbeeld van de vernietigende gevolgen die dergelijke opkomende ziekten kunnen hebben. Tussen december 2019 en juni 2020 besmette Covid-19 meer dan 10 miljoen mensen wereldwijd en veroorzaakte het meer dan 510.000 doden in meer dan 200 landen. Dat is meer dan driemaal het aantal mensen die jaarlijks worden gedood door gewapende conflicten en terrorisme. De economische impact wordt geschat op tussen 2,1 en 7,8 biljoen euro aan verloren productie.

Spill-over

Onderzoek toont aan dat de belangrijkste drijfveren voor deze alarmerende trend te wijten zijn aan onze destructieve omgang met de natuur. Ten eerste is de handel in en de consumptie van wilde dieren, met name van soorten met een hoog risico op het herbergen van ziekteverwekkers, een grote zorg. Wereldwijd groeit de vraag naar wildvlees als eiwitbron of culinaire delicatesse. 

Ten tweede resulteert de manier waarop we voedsel produceren en natuurlijke hulpbronnen consumeren onder andere in niet-duurzame houtkap, ontbossing en intensieve veehouderij. De oppervlakte land voor voedselproductie neemt snel toe om een ​​groeiende bevolking te voeden (voornamelijk voor runderteelt, soja en palmolie). Zo is sinds 1990 178 miljoen hectare bos gekapt. 

Deze belangrijke drijfveren vergroten het contact aanzienlijk – en daarmee ook de ‘spill-over-risico’s’ – tussen mensen, hun vee en wilde dieren, die mogelijk gevaarlijke pathogenen met zich meedragen. Een toenemende globalisering brengt deze risico’s tot in alle hoeken van de wereld.

Luchthaven Zaventem

België kan een rol spelen bij het beperken van gezondheidsrisico’s, door zijn toenemende voetafdruk te verminderen en de illegale handel in en consumptie van wilde diersoorten aan te pakken. Een recente studie, uitgevoerd in opdracht van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, schatte dat 4,6 ton wildvlees, inclusief van bedreigde en beschermde soorten, elke maand illegaal ons land binnenkomt via de luchthaven van Zaventem in de bagage van passagiers. 

Een gerelateerde studie vond sporen van mogelijk schadelijke zoönotische bacteriën en het Afrikaanse varkenspestvirus in in beslag genomen vlees. 

Deze proefresultaten bevestigen dat import van (wild)vlees een risico kan vormen voor de gezondheid van mens en dier en kan bijdragen aan het voeden van potentiële risicomarkten in de landen van herkomst met een negatieve impact op de biodiversiteit.

Meer controles

Wij zien evenwel tot nu toe geen toename van acties met duidelijk effect op het terrein om de invoer van wildvlees te stoppen. Daarom roepen wij de regeringen op om meer controles en ontradende sancties te doen, om de illegale handel in wildvlees te stoppen, samen met een grotere bewustmaking van consumenten; dit alles in nauwe samenwerking met de luchthaven en luchtvaartmaatschappijen zodra de vluchten weer volledig worden hervat.

We moeten alle oorzaken voor de toename ​​van zoönoses aanpakken door het nauwe verband tussen onze gezondheid en de natuur te erkennen. De covidcrisis toont de noodzaak en de kracht van samenwerking tussen de overheid en niet-gouvernementele actoren voor echte verandering; laten we blijven samenwerken voor onze gezondheid, voor de natuur en voor ons.

37 expert ondertekenaars, onder wie dr. Anne-Lise Chaber (Universiteit van Adelaide), prof.dr. Marius Gilbert (Université Libre de Bruxelles), Antoine Lebrun (WWF België), prof.dr. Herwig Leirs (Universiteit van Antwerpen), prof.dr. An Martel (Universiteit Gent), dr. Mutien Garigliany (Universiteit van Luik), dr. Jean Hugé (Vrije Universiteit Brussel, Universiteit van Hasselt & Open Universiteit van Netherland), prof.dr. Piet Maes (KU Leuven), prof.dr. Claude Saegerman (Universiteit van Luik), prof.dr. Steven Van Gucht (Sciensano) en dr. Erik Verheyen (Koninklijk Instituut voor Natuurwetenschappen & Universiteit van Antwerpen).

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234