Donderdag 05/08/2021
Maarten Rabaey Beeld DM
Maarten RabaeyBeeld DM

StandpuntMaarten Rabaey

Werd ook binnen Defensie met twee maten en gewichten gemeten?

Maarten Rabaey is journalist bij De Morgen.

Nog voor de afloop van de dramatische klopjacht op de gewapende militair Jürgen Conings bekend is, zijn er nu al pijnlijke lessen te trekken, niet alleen voor Defensie en bevoegd minister Ludivine Dedonder (PS), maar voor de hele regering.

Conings stond al op de lijsten van OCAD en de militaire inlichtingendienst ADIV als een ‘potentieel gevaarlijke extremist’ en kreeg binnen Defensie al een tuchtsanctie voor het verspreiden van haatboodschappen. Aan viroloog Marc Van Ranst en politici richtte hij doodsbedreigingen. Deze feiten leidden tot zijn vertrek bij de militaire politie maar het is zijn daaropvolgende mutatie naar de kazerne van Leopoldsburg die de grootste vragen oproept. Daar werd hij ondanks zijn aanwezigheid op een lijst van rechts-extremisten zowel instructeur als logistiek verantwoordelijke voor wapens. Zware wapens ook, die hij onopgemerkt uit de kazerne kon stelen. Hoe kon dit gebeuren?

Conings blijkt de voorbije jaren te zijn geradicaliseerd in rechts-extremistische groepen. Zo kende hij een rechts-extremist uit Zutendaal die verdacht werd van brandstichting in een toekomstig asielcentrum. Ook had hij contact met Tomas Boutens, met wie hij in 2003 nog diende in Afghanistan. Deze ex-militair van neonazigroep Bloed, Bodem, Eer & Trouw zat al een straf uit voor terrorisme, bendevorming en verboden wapenbezit. Boutens liet zich in oktober 2020 nog in Puurs opmerken in een groep die tieners bedreigde vanwege hun huidskleur. Boutens betuigt nu steun aan ‘vroegere wapenbroeder J.’, en insinueert dat Conings psychische problemen heeft door zijn Afghaanse gevechtservaringen.

Maar het is te makkelijk om Conings te omschrijven als een ‘eenzame wolf’ die plots door het lint gaat. Ja, post-traumatische stress onder militairen is een onderschat probleem, en ja, het kan woede-aanvallen verklaren. Maar het praat Conings’ actie toch niet goed? Er is in dit land veel begeleiding voor PTSD, als je het wil.

Boutens bezint zich beter over zijn eigen rol. Door zich de voorbije jaren op te werpen als rechts-extremistisch ideoloog danst hij op een slap koord, want wie mensen apocalyptische denkbeelden aanpraat kan ze tot geweld drijven. Dat leerde net de ervaring met Sharia4Belgium, waarvan de haatprediker en leden in het terrorisme verzeilden.

De parallellen van radicalisering zijn groot maar nog niet in de aanpak. Wie de groeiende trend van rechts-extremisten op de OCAD-terreurlijst van de voorbije jaren volgde, wist al dat er op een dag hommeles zat aan te komen. Toch onderschatten opeenvolgende regeringen de rechts-extreme terreurdreiging schromelijk. Werd er ook binnen Defensie te veel met twee maten en gewichten gemeten, waardoor een ‘wapenbroeder’ minder gevaarlijk werd geacht?

In de strijd tegen extremisme en terreur mogen we geen compromissen sluiten. Elke vorm moet bestreden worden, en best voor het tot geweld komt.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234