Maandag 18/10/2021

OpinieFrank Albers

‘Wenst u een eenpersoonskamer?’ Goed plan. Dacht ik

null Beeld ANP XTRA
Beeld ANP XTRA

Frank Albers is schrijver en filosoof. Hij is docent aan de Universiteit Antwerpen.

“Wenst u een eenpersoonskamer?”, vraagt het ziekenhuis waar ik binnenkort word opgenomen voor een operatie. Goed plan, dacht ik, aangezien ik na de ingreep wellicht een week of zelfs langer in de kliniek zal moeten verblijven. En bovendien: in covidtijden lijkt een kamer alleen me helemaal geen overbodige luxe. Stel je voor dat ik straks de kamer deel met een antivaxer. En hoe weet ik of zijn bezoekers ingeënt zijn? Lig ik daar moedig te helen, word ik én door de ziekenhuisbacterie én door het coronavirus besmet – een misschien wat hypochondrische bijgedachte, maar toch.

Ik wist wel dat een eenpersoonskamer duurder is dan een kamer die je deelt met een of meerdere personen, omdat artsen er honorariasupplementen mogen aanrekenen die een ‘gewone’ ziekteverzekering niet terugbetaalt. Maar mijn vrouw en ik betalen al jaren voor een hospitalisatieverzekering (ongeveer 1.200 euro per jaar), en dus dacht ik dat die supplementen door onze polis wel gedekt zouden zijn. Fout. Onzorgvuldig gelezen. Onze polis dekt alleen verblijfs- en verpleegkosten voor een tweepersoonskamer.

Had u maar een andere (lees: duurdere) hospitalisatieverzekering moeten nemen, sprak de ziekenkas streng. Voor het comfort, de rust, de veiligheid ook van een eenpersoonskamer was ik wel bereid enige euro’s bij te leggen. Maar op advies van mijn ziekenkas vroeg ik toch eerst even aan het ziekenhuis wat die meerkosten dan zouden bedragen. Lezer, houdt u nu goed vast.

Inhalige schurken

Volgens de “indicatieve kostenraming” die het ziekenhuis mij toe mailde, zou een eenpersoonskamer mij 9.041 euro extra kosten. Negenduizendeenenveertig euro, zelf bij te betalen. Ik wist niet wat ik las.

Eerste gedachte: wat een inhalige schurken zijn die artsen toch. Werkt een arts hárder voor een patiënt in een eenpersoonskamer dan voor andere patiënten? Krijg je er beter eten? Vriendelijkere verplegers en verpleegsters? Waarom zou een mens die geen duurdere hospitalisatieverzekering heeft niet dezelfde rust en hetzelfde comfort mogen genieten als zijn meer bemiddelde medemens?

Chagrijnige oprispingen, herkenbaar wellicht voor wie een vergelijkbare situatie heeft meegemaakt. Maar toen ik een beetje ging lezen over deze bizarre regeling in het systeem van onze o zo geroemde gezondheidszorg, begreep ik dat de situatie in feite nog veel ernstiger is dan ik dacht.

Zo is er geen duidelijke regel die bepaalt hoe hoog zulke eenkamersupplementen mogen zijn. In Vlaanderen liggen de bedragen doorgaans een stuk lager dan in Brusselse of Waalse ziekenhuizen. In een Vlaamse eenpersoonskamer betaal je meestal ‘slechts’ anderhalve keer extra boven op het basishonorarium. 100 euro in een tweepersoonskamer wordt dus 250 euro in een eenpersoonskamer. In Brussel en Wallonië mag je tot vier keer het basishonorarium ophoesten. De verschillen zijn zo groot dat Vlaamse ziekenfondsen zelfs aparte polissen voorzien voor opnames in Brusselse en Waalse ziekenhuizen.

Maar er is een fundamenteler, structureel probleem. Die excessieve supplementen komen niet alleen de behandelende artsen ten goede, zij vormen een essentieel onderdeel van de financiering van onze ziekenhuizen. Zonder die supplementen zouden ziekenhuizen in financiële problemen raken. Ziekenhuizen hebben dus baat bij de ‘verhuur’ van peperdure eenpersoonskamers.

Perverse consequenties

Dat heeft perverse consequenties voor patiënten. Iedereen mag dan in principe recht hebben op dezelfde kwaliteit in de zorgverlening, het is duidelijk dat bepaalde zorgfaciliteiten, zoals een eenpersoonskamer, in de praktijk een privilege zijn, voorbehouden aan patiënten met een dure hospitalisatieverzekering of een groot eigen vermogen. Voor andere mensen zijn zulke faciliteiten onbetaalbaar geworden.

Een dergelijk systeem heeft een naam: klassengeneeskunde. Klassengeneeskunde begint daar waar sommige mensen in comfortabelere omstandigheden kunnen herstellen van een ingreep dan andere mensen omdat ze meer geld hebben. Dat is de even simpele als stuitende ongelijkheid die inherent is aan dit systeem.

De regeling van de honorariasupplementen in eenpersoonskamers zoals die vandaag bestaat is dus bijzonder onrechtvaardig en daarom ook verwerpelijk. Het is wachten op een minister die de tijd, de macht en de moed heeft om dit systeem grondig te hervormen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234