Zondag 28/11/2021

Syrië

Welke superheld kan mijn tweede vaderland redden?

Bie Vancraeynest. Beeld rv
Bie Vancraeynest.Beeld rv

Bie Vancraeynest is coördinator van jeugdhuis Chicago in Brussel. Ze studeerde arabistiek in Leuven en woonde in Damascus. "Ik geloof niet in deze interventie en al helemaal niet in de Belgische deelname."

Het is mijn tweede thuisland. Ik ben er de vrouw geworden die ik nu ben. Op mijn 21ste, lang geleden, pre-9/11, ging ik een jaar studeren in Damascus, Syrië. Met één voet op het tarmac wist ik al: ik ben thuis.

Het was een jaar dat er fel op ingehakt heeft, in de positieve zin. Van een intensiteit die ik nooit meer zal kennen omdat het land voor altijd veranderd is en ik geen 21 meer ben. De nacht wegdansen op rai, Arabische disco en gin-tonic. De katers wegspoelen met een 'msjakala', een gemixt vers vruchtensap, en uitzweten aan de rand van een zwembad. Als de grootste mist is opgetrokken de waterpijp en het backgammonbord laten aanrukken. Tussendoor liedjesteksten analyseren en de grote mysteries van het leven trachten te ontrafelen, ver weg blijvend van politieke kwesties, want dat is gevaarlijk en lijkt zinloos. Wij zijn verliefd op elkaar, het leven, en de wereld die nog zoveel voor ons in petto lijkt te hebben.

Als ik mijn ogen sluit, dan ben ik er. Ik ruik de koffie, het brood en de namaakparfums waarin mijn vrienden zich hullen. Ik ruik de dieseldampen vermengd met de geur van foul, het bonenontbijt van de armen, onder de 'president's bridge', het grootste verkeersknooppunt. Ik zie de lichtjes aangaan op de Kassiounberg terwijl overal in de stad muezzins elkaar trachten te overtreffen. Ik ruik de jasmijn, in de binnentuin van ons mooie oude huis, ik hoor de muziek die we spelen tot de nacht wordt verraden door het ochtendgebed en wij ons naar onze kamers haasten. Ik hoor mijn Syrische kotgenoten, zij alawitisch, hij christen, ruzie maken, elke avond opnieuw, terwijl ze nog maar eens een hoofdstuk breien aan hun amour fou, en illusies en huisraad sneuvelen. Ik besef voor het eerst wat het betekent om gelukkig te zijn. Daar met die mensen, ver van huis, maar met de wereld aan mijn voeten.

Mijn verhaal is klein en wellicht op geen enkele manier nog relevant voor wat er nu gebeurt. Ik heb geen expertise meer over Syrië. Voor altijd ben ik tot nostalgie veroordeeld. Een halve oriëntalist, zoals die oude hippies die lyrisch vertellen over het Afghanistan van de jaren zestig, toen Kaboel nog het Parijs van de regio was.

Periscoop
Mensen die ik nog nooit heb ontmoet, moet ik volgen op Twitter om te weten wat er aan de hand is in mijn tweede vaderland. Mijn vrienden die er nog wonen, hebben geen idee. Zij zien wat er rondom hen gebeurt, door een periscoop. Hun beeld is net als het mijne vertekend door de propaganda die deze oorlog vanaf het begint domineert. Wie een beetje geld en een buitenlandse connectie heeft, is allang vertrokken. Wie overblijft, wordt armer en moedelozer met de dag.

Ik facebook een vriend die op het punt staat om zijn gitaar te verkopen, zijn laatste bezit. Hij heeft honger. Muziek, zijn grote passie, is een luxe geworden die hij zich niet meer kan permitteren. Hij is down en cynisch. Dat is hij altijd geweest. Maar terwijl zijn zwartkijkerij vroeger een bron van vermaak was, is die nu alleen maar grimmig. We fantaseren over welke superheld het beste het Midden-Oosten kan redden. Hij gaat voor The Flash, "omdat die zo snel kan lopen, je kunt hier maar beter maken dat je weg bent...". Ik houd het op Batman, omdat die zelf een donker kantje heeft en vooral met zijn eigen demonen worstelt. Van wie hij alvast geen heil verwacht, is van de internationale coalitie die onder leiding van de VS luchtaanvallen uitvoert in Syrië en Irak. De Amerikanen hebben 0 procent krediet in deze regio.

Ik geloof niet in deze interventie en al helemaal niet in de Belgische deelname. 'Onze' F-16's worden niet ingezet in Syrië, maar die dingen vliegen rap naar het schijnt en het lijkt daar ook allemaal zo op elkaar. Het is een ondoordachte zet, niet gekaderd in een langetermijnvisie die de stabiliteit zal brengen waar de regio zo naar hunkert. Twee miljoen vluchtelingen, en zij die niet zijn weggeraakt verdienen een echt perspectief.

Mijn vriend moet gitaar kunnen spelen.

"Het is beter dan niets doen" is geen argument. Welke westerse interventie in het Midden-Oosten is de voorbije decennia een succes geweest? Het minste dat we kunnen zeggen, is dat we daar niet erg goed in zijn. Unified Protector, dat was de naam van de Libische operatie waar wij ook zo trots wapentuig voor leverden. Achteraf gezien een erg ironische naam. Is de evaluatie van die operatie al gebeurd?

Misschien is een goede basisregel wel: als je er nog geen gedegen parlementair debat voor over hebt, dan trek je niet ten oorlog.

Henri Ducard: "Your compassion is a weakness your enemies will not share."
Bruce Wayne: "That's why it's so important. It separates us from them."
(Batman - The Dark Knight)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234