Woensdag 21/04/2021

ColumnMark Coenen

Weg met data, leve de digitale ongehoorzaamheid

null Beeld DM
Beeld DM

Mark Coenen is columnist.

‘Het verval van Wout van Aert’, zo luidt de kop. Alsof de man een huis is dat op instorten staat. Van Aert was zesde in de Ronde van Vlaanderen, maar had op het laatste alleen nog pap in zijn benen. Hij reed op de Paterberg nauwelijks sneller dan de snelste vrouw, constateert de journalist wat jennerig. Van Aert was helemaal choco.

Een blok gespierd beton dat – volgens zijn Strava, die vrijelijk te consulteren is – dit jaar al 8.393,6 kilometer gereden heeft en zondag tegen meer dan 41 kilometer per uur zijn wedstrijd reed werd op het einde, zij het virtueel, bijna voorbijgestoken door iemand van het andere geslacht.

De vergelijking is smalend bedoeld : als je niet sneller kunt koersen dan een vrouw ben je niet aan de winnende hand. Ze kan gemaakt worden dankzij de datapolitie die zich dezer dagen overal manifesteert, maar voor koersfanaten vooral op en rond Strava te vinden is. De doem van de data.

Sinds wij allen een digitaal huisdier hebben in de vorm van een gsm is het hek van de dam en wordt alles wat we doen gelogd en bewaard. Zoveel stappen per dag, zoveel calorieën, zoveel schermtijd. De data van de slimme energiemeter zijn zelfs zo interessant dat KBC ze wil kopen.

Alles wat geregistreerd is, wordt koopwaar. De mens als statistiek: gelabeld, gerangschikt en gezien.

Dat heet dataïsme: de drang om via grootschalige dataverzameling te komen tot geoptimaliseerde kennis en controle. Ik lees erover in Frictie, het boek van de Nederlandse filosofe Miriam Rasch die goed gedocumenteerd waarschuwt tegen deze nieuwe verzamelwoede.

Als we niet oppassen, blijft er na onze dood trouwens alleen een gigantische rommelfile van ons over die onder meer weet dat wij op ons voorlaatste bericht op Facebook slechts een schamele acht likes konden verzamelen. Maar dat is nog het minste.

De teloorgang bij ons begon de dag na de aanslagen in Zaventem en Maalbeek. Toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon zei toen opgejaagd de historische woorden: “Privacybescherming is mooi, maar in crisistijden zoals deze heeft de veiligheid voorrang”. Sindsdien is er op obscene wijze geïnvesteerd in spionagemateriaal, om toch maar elke beweging van de burger te registeren om hem bij een inbreuk naar Alcatraz te kunnen sturen.

De mateloze controledwang van de machteloze machthebber. Dat het land vol hangt met allesziende camera’s was een barre droom, maar is nu realiteit. Rasch pleit voor opstand: door de eindeloze stroom van data droog te leggen gaat het systeem plat. Weg met data, leve de digitale ongehoorzaamheid.

Want een mens is niet te vatten in data alleen. Als alle organismes algoritmes zouden zijn, dan was de toekomst voorspelbaar. Dan wisten we zaterdag al dat Van Aert op de Paterberg plat zou vallen. Dan had hij beter gewoon thuis kunnen blijven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234