Zondag 20/10/2019
Maarten Rabaey. Beeld rv

Standpunt Maarten Rabaey

We vergrijzen onze economie kapot

Maarten Rabaey is journalist. 

Tegen 2040 zal ons land volgens de Vergrijzingscommissie van het Planbureau 3,8 procent van het bruto binnenlands product (bbp) extra moeten besteden aan sociale uitgaven, bovenop de huidige 25,2 procent van het bbp. Dat is een meeruitgave van om en bij de 17 miljard euro, een énorm bedrag dat bijna dubbel zo groot is als het huidige budget voor de uitbetaling van werkloosheidsuitkeringen, brugpensioenen en stelsels als tijdskrediet en loopbaanonderbreking. Zo vergrijzen we onze economie kapot.

Om de vergrijzingsuitdagingen aan te gaan zijn er op korte termijn een aantal evidente maatregelen waarmee de toekomstige ministers een buffer kunnen aanleggen. De overheidsfinanciën moeten in evenwicht blijven en de openbare schuld naar beneden.

Uiteraard volstaat dat niet. Er moet ook aandacht zijn voor de waarschuwing van de OESO, die maandag opmerkte dat onze productiviteit de voorbije tien jaar te traag groeide.

Om de productiviteit te verhogen zal efficiënter werken alleen niet volstaan. We moeten vooral met méér mensen aan de slag om de vergrijzing betaalbaar te houden. Onze economie doet het lang niet slecht maar groeit te weinig door de spreidstand tussen openstaande vacatures voor knelpuntberoepen en een uitstroom van vroegtijdige jobmarktverlaters.

Slag in het water

Vooral 50-plussers verdwijnen nu nog – door ontslagen, burn-outs of vervroegd gepensioneerd – te vroeg uit actieve loopbanen. De verhoging van de pensioenleeftijd tot 67 heeft als doel de oplopende vergrijzingskosten op te vangen maar dreigt een slag in het water te worden als oudere werknemers minder kansen krijgen op werkbaar werk en veel te vroeg van de pensioenkas moeten leven. 

De vergrijzingsrekening wordt zo ook onevenredig groot voor de jonge gediplomeerden. Nu al krijgen ze in sommige sectoren minder snel vaste contracten, onder meer omdat werkgevers huiverachtig staan tegenover de oplopende socialezekerheidsbijdragen voor vaste werknemers.

Het is een negatieve spiraal die onze volgende federale regering zal moeten doorbreken met vooruitstrevende oplossingen.

Tijd dringt

Zo valt er veel te zeggen voor het pleidooi van economen om levenslang leren sterk aan te moedigen, want dat zal de participatiegraad in onze arbeidsmarkt verhogen. 

We moeten af van het idee dat universiteiten en hogescholen enkel bestemd zijn voor 18- tot 23-jarigen. Er mogen gerust aula’s worden bijgebouwd voor mid-career professionelen die zich willen herscholen, al dan niet in functie van nieuwe knelpuntfuncties.

De tijd om drastische maatregelen te nemen dringt. Vandaag zijn er bijna vier actieve werknemers voor elke niet-actieve. In dertig jaar zijn er slechts twee werkenden voor elke niet-actieve. Omdat onze sociale zekerheid gestoeld is op solidariteit tussen werkenden, en dus op inkomsten uit arbeid, zitten we dan met een écht probleem als we nu niet handelen.

Lees nu

De vergrijzing jaagt de kostprijs van onze sociale zekerheid met miljarden de lucht in.

Om de vergrijzing te kunnen dragen, moet in ons land de productiviteit naar omhoog, stellen economen.  Pensioenen betalen? Economie hervormen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234