Donderdag 02/12/2021
null Beeld DM
Beeld DM

StandpuntMaarten Rabaey

We schoolden Afghaanse vrouwen en soldaten, maar geen goede bestuurders

Maarten Rabaey is journalist bij deze krant.

De toespraak waarin VS-president Joe Biden maandagavond zijn Afghanistanbeleid verdedigde, had alvast het voordeel van de duidelijkheid. “Onze missie in Afghanistan had nooit het doel om aan natieopbouw te doen”, erkende hij. “Ons enige vitale nationale belang blijft vandaag wat het altijd is geweest: een terreuraanslag op het Amerikaanse thuisland voorkomen.”

Minder dan een maand voor de twintigste verjaardag van de 9/11-aanslagen, de aanleiding voor de langdurige bezetting van Afghanistan, blies Biden zo een roemloze aftocht. Afghaanse burgers dreigen een hoge prijs te betalen als de taliban weer een autoritair emiraat vormen.

Biden weet de onverwacht snelle opmars van de taliban aan de Afghaanse leiders, die halsoverkop vluchtten, en de Afghaanse militairen die ondanks miljarden dollars investeringen in bewapening en opleiding op de loop gingen. Die verwijten zijn terecht, maar de oorzaak van hun vlucht wortelt net in Bidens kernbetoog: er is de voorbije twintig jaar in Afghanistan nauwelijks aan natieopbouw gedaan. Je zult niet gemotiveerd vechten voor je land als je niet weet waar je natie voor staat. We hadden de tijd om ze daarbij te helpen.

We leerden met succes Afghaanse meisjes lezen, schrijven en rekenen. We hielpen Afghaanse vrouwen om artsen en ingenieurs te worden. We leerden soldaten schieten met onze machinegeweren. Tegelijk vergaten we de leiders te scholen in goed bestuur. De corruptie van vele overheden was berucht, we knepen er een oogje voor dicht. Het verklaart waarom weinig Afghanen zin hadden om voor deze beleidsmakers hun leven te wagen.

Het zogeheten vredesakkoord dat ex-president Trump op een drafje liet onderhandelen met de taliban in Qatar werd intussen een lachertje. President Biden onderschatte de gevolgen van de onvoorwaardelijke terugtrekking die daarin werd vastgelegd.

Afghanistan had in een vredesakkoord meer baat gehad bij de creatie van een natiebouwende missie onder leiding van de Verenigde Naties. Kaboel en enkele provinciesteden konden in dat scenario onder bescherming van blauwhelmen een no-gozone blijven voor gewapende taliban, terwijl er onderhandeld kon worden over een transitieregering met ruimte voor zowel de intelligentsia, de tribale clanleiders en gematigdere talibanfiguren. Er konden vrije verkiezingen komen. De rechtspositie van de Afghaanse vrouw kon worden verankerd.

In de Veiligheidsraad hadden de Amerikanen en Europeanen twintig jaar de tijd om daarover consensus te vinden, want permanente leden China en Rusland hebben ook belang bij een stabiel Afghanistan. Helaas gunnen de grootmachten elkaar het licht niet in de ogen, als concurrenten voor – onder meer de Afghaanse – grondstoffen. Het gevolg van die rivaliteit is dat ze zich straks zullen moeten buigen over het oprichten van veilige havens voor Afghaanse ontheemden en vluchtelingen, en misschien zelfs over een nieuwe strijd tegen terreur.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234