Woensdag 08/12/2021

Brief van de dagJulia Day

‘‘We’ mogen nu veel meer dan vier jaar geleden’: bij de vierde verjaardag van #MeToo

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Julia Day is beleidsmedewerker preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij Sensoa

Exact vier jaar geleden gebruikte actrice Alyssa Milano de hashtag #MeToo in een tweet om vrouwen aan te moedigen naar buiten te komen met hun ervaringen met seksueel grensoverschrijdend gedrag. De aanleiding waren de beschuldigingen van actrices aan het adres van filmproducent Harvey Weinstein.

Milano leende de hastag van de zwarte activiste Tarana Burke die deze al in 2006 had gebruikt in dezelfde context op MySpace (technologiën verdwijnen, seksueel grensoverschrijdend gedrag blijf bestaan). Ondertussen zijn we 12 miljoen tweets met die hashtag verder. De grote verdienste van het fenomeen is dat slachtoffers eindelijk naar buiten durven komen én gehoor krijgen.

Ook privé merkte ik toen een aandachtsshift: het werd plots een gespreksonderwerp onder vrienden. Er was (h)erkenning als ik vertelde waar ik rond werkte. “Ah, daar ben je mee bezig. Goed dat daar organisaties voor bestaan.” Ik hoorde mensen bediscussiëren welk gedrag ze wel of niet oké vinden. Yes, dacht ik, daar moeten we starten. Een open gesprek en erkennen dat grenzen voor verschillende mensen anders liggen. Dat iets ‘grensoverschrijdend’ kan zijn als iemand ‘dat grapje’ als zodanig ervaart, een manier zoeken om met de grijze zone tussen wat wel en wat niet kan, om te gaan.

Ook de politiek volgt. Elke politieke partij is het er over eens: seksueel grensoverschrijdend gedrag is een probleem dat een kordate aanpak verdient. Meer hulpverlening voor slachtoffers door de uitbreiding van de zorgcentra, meer aandacht voor daders door vorming aan magistraten, preventie-initiatieven en nu ook een Vlaams actieplan tegen seksueel geweld.

En dat is nodig, want we zijn er nog niet. Sommige groepen die extra kwetsbaar zijn, blijven in de kou staan. Mensen met een beperking worden bijvoorbeeld nog veel vaker slachtoffer dan de gemiddelde Belg. Door de bestaande structuren worden slachtoffers zonder papieren ook niet gehoord en de daders blijven onbestraft.

Ook de misvattingen blijken hardnekkig. Nog te vaak wordt de schuld bij het slachtoffer gelegd, ‘ze had die foto maar niet moeten sturen’ of ‘wat wil je als je zo gekleed gaat’. Er is de mythe over de pleger als de ‘onbekende man in de bosjes’. Terwijl iedereen slachtoffer kan worden en het net meestal een partner of vriend(in) is die over de grens gaat.

En dan is er is er dé dooddoener: ‘Mogen we dan niks meer?’ Alsof over iemands grens gaan een privilege is dat nu dreigt te worden weggenomen. Als je het echt te complex vindt, wil ik je wel even geruststellen: ‘we’ mogen nog net zoveel als vier jaar geleden. ‘We’, jij en ik dus, mogen nog flirten, dansen, zoenen, en bij elkaar tussen de lakens duiken. Graag zelfs, na twee jaar covid en anderhalve meter afstand, het zal deugd doen. ‘We’ mogen daarbij echter ook even stilstaan bij de wensen en grenzen van de ander, een kleine inspanning in verhouding tot het plezier erna.

Meer nog, wij allemaal kunnen een grote rol spelen in de preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Ingrijpen als je getuige bent van seksueel grensoverschrijdend gedrag, bijvoorbeeld. Dat kan op zoveel manieren, door tussenbeide te komen samen met anderen, door af te leiden, door het ‘slachtoffer’ af te zonderen van de pleger, door de laatste aan te spreken. Of door gewoon aanwezig te blijven en nadien een luisterend oor te bieden. Structureel misbruik en geweld kunnen we als omstander misschien niet op 5 minuten oplossen. Maar de volgende keer dat jij over straat loopt of op café gaat, kan jij misschien wel de persoon zijn die het verschil maakt in een anders problematische situatie. We mogen nu dus veel meer dan vier jaar geleden, ‘we’ hebben nu de legitimiteit om het probleem serieus te nemen en aan te pakken. U weet wat u te doen staat.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234