Donderdag 18/07/2019

Opinie

We moeten ons wapenen tegen een zeespiegelstijging van meters, niet van centimeters

Mathias Bienstman Beeld rv

Mathias Bienstman is beleidscoördinator bij de Bond Beter Leefmilieu.

In Antwerpen stroomde de Schelde over de kaaien. Aan de kust ontstonden er metershoge kliffen op het strand. De eerste beelden van het nieuwe jaar herinneren aan de gevolgen van de Sinterklaasstorm in 2013. Ook toen hield de bescheiden waterkeringsmuur Antwerpen droog. Ook toen gingen er miljoenen tonnen zand verloren aan de kust.

“Hoe 
kan het dat ons zand zo snel wegspoelt?”, vroeg Anthony Wittesaele, schepen van strand in Knokke, zich luidop af. Na de Sinterklaasstorm investeerden de kustgemeenten en de Vlaamse overheid miljoenen om het strand weer op te hogen. Nu ligt veel van dat zand weer in zee. De zegswijze ‘geld in het water gooien’ lijkt er wel voor bedacht.

Zeespiegelstijging

Het is de eerste van twee lessen die we moeten trekken uit de nieuwjaarsstorm. In plaats van met zand te sjouwen, hebben we nood aan een structurele, toekomstgerichte aanpak. De zeespiegel aan de kust stijgt elke drie jaar met één centimeter. Recent onderzoek over de dooi op Groenland en Antarctica, leert dat we ons moeten voorbereiden op een grotere zeespiegelstijging dan voorzien. In het extreme geval stijgt de zee deze eeuw nog met 1,5 meter.

Hoe zo'n structurele aanpak eruitziet, konden we ook bewonderen in de afgelopen dagen. Voor het eerst trad het grootste overstromingsgebied van ons land in werking. De 600 hectare grote polder bij Kruibeke is niet alleen een prachtig vogelgebied met slikken en schorren. Het gebied beschermt de dorpen rondom de Schelde vijf keer beter tegen overstromingen dan voorheen, door overtollig water tijdelijk te bergen. Zulke overstromingsgebieden zijn een illustratie van de drastische ingrepen die nodig zijn om met het wassende water te leren leven. We hebben beleid nodig dat gewapend is tegen een zeespiegelstijging van verschillende meters, niet enkel van luttele centimeters.

Vlaanderen beschermen tegen de stijgende zeespiegel zal geld kosten. We zullen ook meer dan andere landen in de klappen delen. In onze regio ligt 15 procent van het oppervlak nog geen 5 meter boven het zeeniveau. Daarmee halen we de wereldwijde top 3, na Nederland en Bangladesh.

Belastingen om de kustverdediging en werken aan de waterwegen te financieren of hogere verzekeringspremies voor toenemende waterschade staan voor de deur. Herverzekeraars zoals Munich Re verwachten dat de facturen enkel oplopen door de klimaatverandering.

Zaak van landsbehoud

Moeten we al die kosten zomaar slikken? Nee, want we hebben er ook vat op. Als de mondiale broeikasgasemissies snel naar nul gaan, stijgt de zeespiegel trager en valt hij minder zwaar uit. Zo kan Vlaanderen de meer extreme scenario’s, waarin de Noordzee binnen enkele eeuwen een appartementsblok hoger komt, vermijden. De uitvoering van het klimaatakkoord van Parijs en een sterk Europees klimaatbeleid zijn belangrijk voor onze regio. Sterker nog, ze zijn letterlijk een zaak van landsbehoud.

Dat een deel van de Vlaamse industrie en enkele politici het Europese klimaatbeleid afremmen, jaagt op termijn élke Vlaming op de kosten. De kliffen aan de kust en het water op de Antwerpse kade zijn een vriendelijke waarschuwing. We moeten nu op zoek naar een klimaatbeleid dat werkt voor de industrie, maar tegelijk de lat op Europees en internationaal niveau een stuk hoger legt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden