Zondag 23/02/2020

Standpunt

We moeten met zijn allen wat minder moeten moeten

Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur van De Morgen.

“De nood die mensen hebben aan geborgenheid.” Dat was het antwoord van CD&V-voorzitter Wouter Beke toen hem onlangs in deze krant werd gevraagd naar de bekommernis in de samenleving die het meest onderschat wordt in Wetstraat en media.

Goed mogelijk dat de christendemocratische voorman hier een antwoord verschaft dat zijn partij, die nogal inzet op ‘nabijheid’, goed uitkomt. Dan nog blijft het een prikkelende repliek. We mogen niet helemaal uitsluiten dat meneer Beke gelijk heeft.

Onderschatte kwaal

Geborgenheid dus. Het klinkt wollig, het ís wollig, maar het is niet alleen wollig. Een zeer groot deel van de Belgen voelt zich eenzaam. Volgens de nieuwe Nationale Geluksbarometer gaat het om een kleine helft van de landgenoten. Dat is veel, maar het cijfer ligt in het verlengde van eerdere percentages uit andere onderzoeken.

Dat maakt van eenzaamheid een voornaam probleem, misschien wel een van de grootste en zeker meest onderschatte kwalen die de samenleving vandaag treft.

Voor de cynici: dit is geen kwestie van gebrek aan kumbaya-gezang of wijkbarbecuetjes. Eenzaamheid is een ernstig gezondheidsrisico. Internationaal medisch onderzoek leert dat mensen die zich eenzaam voelen een veel grotere sterftekans hebben bij ziekte. Ook de correlatie tussen eenzaamheid en de hoge zelfdodingscijfers in onze gewesten ligt voor de hand.

Het probleem met eenzaamheid is dat het een sluipende, verborgen kwaal is. Als er al over bericht wordt, gebeurt het vaak op een nogal clichématige, paternalistische manier. Het gaat dan vaak over de spreekwoordelijke vereenzaamde hoogbejaarde die pas weken na het overlijden aangetroffen wordt in een flatje. Uiteraard verdienen zulke tragedies aandacht, maar het risico bestaat dat we de kwestie eenzaamheid gaan reduceren tot juist die extreme illustraties.

Paradox

In werkelijkheid reikt het probleem veel dieper. Geluksstatistieken laten zien dat juist bij de actieve bevolkingsgroepen het risico het grootst is. In een tijd van sociale media met voortdurende connectiviteit wekt dat verwondering.

Misschien zit juist in die paradox een bruikbare diagnose. Een mens móét nogal wat, als hij de sociale media als norm voor geluk neemt. Je moet veel vind-ik-leukjes scoren, je moet spitsvondig tweeten, je moet je gezinsgeluk met een romige fotofilter tentoonspreiden. In die zee van geforceerd geglimlach zou je van minder ongelukkig worden en je eenzaam voelen.

Wanneer mensen in de knoei raken met het leven, wordt vaak naar de balans tussen werk en privé gekeken. Soms is dat terecht, maar al te makkelijk raakt vergeten dat mensen zichzelf ook binnen dat private deel van het leven een verschroeiende druk kunnen opleggen.

Eenzaamheid is een ernstige maatschappelijke kwaal, maar we hoeven niet op politici te wachten om aan een oplossing te denken. We moeten met zijn allen wat minder moeten moeten.

(Ja, die tegenspraak is bedoeld.)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234