Zondag 25/07/2021
Bart Eeckhout. Beeld DM
Bart Eeckhout.Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

We hebben geld te kort voor landsverdediging, maar geld te veel voor bos-, berm- en tuincoaches

Bart Eeckhout is hoofdredacteur bij De Morgen.

Het ziet er niet naar uit dat de affaire-Conings zal aanleiding geven tot een ontslag aan de top van Defensie. Bevoegd minister Ludivine Dedonder had al gezegd dat ze goed zit waar ze zit, om de hervormingen door te voeren die een herhaling van zulke blamages moeten onmogelijk maken. Haar meerderheidspartners zijn het eens met die visie. Naar het zich nu laat aanzien, mag ook Philippe Boucké, het hoofd van de militaire inlichtingendienst Adiv, blijven zitten.

Was een ontslag wenselijk geweest? Twijfelgevalletje. Kijk je naar de omvang van de zaak, dan zou je zeggen dat het logisch is dat een hogergeplaatste de morele verantwoordelijkheid opneemt voor wat zo duchtig is misgegaan. Een geradicaliseerde militair die als gevaarlijk geseind staat bij de terreurdienst maar toch vrije toegang heeft tot het wapendepot, dat hij plundert om dan te verdwijnen, mogelijk op zoek naar de mensen die hij bedreigd heeft: dit had nog veel slechter kunnen aflopen.

Er zijn landen en bestuursculturen waarin een ontslag van de eindverantwoordelijke dan de consequentie is. België is – en dat is geen nieuws – niet zo’n land. De betrokkenen verdedigen zich met de stelling dat er geen verband is tussen een beleidsbeslissing van henzelf en wat gebeurd is. Dat klopt. Je zou zelfs kunnen zeggen dat Boucké juist aan het hoofd van Adiv is gezet om recht te zetten wat zovele jaren krom kon groeien. In dat opzicht zou een ontslag sneu zijn.

Ook minister Dedonder erfde nog maar pas een departement dat jaren, neen decennia, verwaarloosd en ondergefinancierd is gebleven. En neen, dat is niet per se de schuld van haar N-VA-voorganger, wel van de bonte stoet regeringen en ministers die daaraan vooraf zijn gegaan. Om bijvoorbeeld mevrouw Dedonders partijgenoot André Flahaut niet te noemen.

Hier komen we bij de kern van de zaak. De Belgische staat weet een ruim overheidsbeslag te combineren met vaak teleurstellende dienstverlening, of het nu om openbaar vervoer, veiligheid of defensie gaat. De conclusie is telkens weer dezelfde: België heeft gewoon te veel staat voor zo’n klein land.

In vergelijking met omliggende landen geeft ons land niet eens zo gek veel geld uit aan zijn kerntaken. Het verschil zit hem vooral in de hoeveelheid overheid die we hebben, en de genereuze subsidies die al die overheden uitdelen. We hebben geld te kort voor landsverdediging, maar geld te veel voor bos-, berm- en tuincoaches.

Gehoopt werd dat een staatshervorming dat probleem wel zou oplossen. Intussen is de conclusie stilaan onvermijdelijk dat het tegendeel het geval is. Wanneer politici over enkele jaren weer samen rond de tafel gaan zitten voor een volgende communautaire onderhandeling hebben ze dan ook de keus tussen ideologische volharding in de boosheid of de omvorming van de overheid naar een efficiënter en effectiever bestuur. Die keuze zou niet zo moeilijk mogen zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234