Woensdag 23/10/2019

Opinie

We gaan er toch geen vangnetkindjes van maken?

Volgens Jonathan Holslag maken sneeuwavonturen en buiten spelen kinderen weerbaarder. Beeld EPA

Jonathan Holslag doceert internationale politiek (VUB) en schreef De kracht van het paradijs.

"Sneeuw, papa, sneeuw!" Met stralende ogen stormde mijn dochter de keuken binnen. Een dun laagje witte pret. Een uur later sjokte ondergetekende met de slede in zijn spoor. Het ding ratelde over de stoepstenen, maar dat kon de pret niet bederven. Na tig keer over het grasveld van het park te hebben gejakkerd, volgden de onvermijdelijke sneeuwballen. Tot onze jongste, totaal doorweekt, een voltreffer in het gezicht kreeg. Tranen en snottebellen. Zo gaat dat. Plezier en pech horen bij het leven zoals vallen en opstaan. De vraag die ik mij met mijn twee doorweekte kleuters op de weg naar huis stelde, is of wij onze kinderen daar nog wel mee leren omgaan. Of we ze bij wijze van spreken nog wel voldoende de kans geven om in de sneeuw te bijten.

Beeld Franky Verdickt

Het was bijna middag en nergens rondom waren kinderen te bespeuren, terwijl er toch goed ettelijke duizenden in mijn stad wonen. Hoe komt dat toch, vroeg ik me af. De auto's voor de Colruyt deden vermoeden dat veel papa's en mama's het te druk hadden met inkopen. Maar er leek meer aan de hand. In een aantal woonkamers die we passeerden, lichtten door de glasgordijnen fenomenale plasmaschermen. De Thundermans en Masters of Spinjitsu: geen twijfel mogelijk.

Ik besef dat ik hiermee bij sommige ouders een gevoelige plek raak. Maar waarom laten we die kinderen in plaats van naar Thundermans te kijken niet een beetje Thunderman zijn - in de sneeuw? Het is het goedkoopste vermaak. Je moet er als ouder natuurlijk wat voor over hebben: natte kleren, een vieze gangvloer, sussende woorden na de zoveelste valpartij. Maar die sneeuwavonturen maken kinderen gelukkig én weerbaar.

"Weerbaarheid", het woord is gevallen. Volgens een onderzoek van de KU Leuven spelen kinderen vandaag maar half zoveel buiten als toen ik jong was. Hoe kunnen we van onze kinderen verwachten dat ze leren omgaan met de uitdagende wereld als we ze niet wat harden, mentaal en fysiek? Hoe kunnen we hen aanzetten om mee te bouwen aan een weerbare samenleving als we ze opsluiten in plasmaschermreservaatjes met virtuele helden, hen de kans ontnemen om zelf heldhaftig te zijn?

Speeltuin

Een ander voorbeeld. Ook in mijn stad hebben we sinds kort een speeltuin aan een beek: gratis. Kinderen amuseren er zich rot in de zomer. Maar zo'n speeltuin is wat risicovoller. Je kunt er struikelen over de touwbruggen, je kunt van de palen in een zandbak ploffen en de kleinsten kunnen in het ergste geval kopje onder gaan. En dat is nét het opzet: kinderen leren omgaan met die risico's, hen bijbrengen dat als je klimt, je kunt vallen, dat als je in het water springt, je kopje onder gaat. Deze zomer was de klimconstructie echter afgespannen met een lint en had het stadsbestuur fijne netten onder de touwbruggen laten hangen.

Moeten we er echt weer vangnetkindjes van maken? In Oostenrijk zag ik kleuters dartelen over hoge bergpaden, kleuters uit de stad, zo bleek. Ze hadden dan ook de kans gekregen om regelmatig die paden te verkennen. Datzelfde hoort te gebeuren met de stad zelf. Slechts een fractie van de Vlamingen komt geregeld in een grootstad, laat staan in wijken buiten de koopcentra. De realiteit van de grootstad mag dan soms vies en groezelig zijn, maar zij hoort er wel bij.

Misschien moesten we bij de speeltuin aan de beek maar eens een bord plaatsen. "Beste ouders. Welkom in de natuur. Zoals in de echte wereld, is dit een mooie plek, maar niet zonder gevaar. Houd uw kinderen dus vooral in de gaten. Laat hen klauteren over de balken, maar sta klaar om ze op te vangen. Laat hen spelen in het water, maar laat ze niet te ver afdwalen." Dat lijkt me méér dan ooit de essentie van het opvoeden: kinderen niet afschermen van de echte wereld, maar hen intensief begeleiden om de echte wereld te veroveren, ook al kost dat soms wat meer moeite.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234