Vrijdag 24/09/2021

OpinieSusan Joy Hassol, Kristie Ebi & Yaryna Serkez

Wat zal de toekomst brengen? De formule is even eenvoudig als dodelijk

De Dixie-brand trekt een spoor van vernieling door het noorden van Californië. Beeld AFP
De Dixie-brand trekt een spoor van vernieling door het noorden van Californië.Beeld AFP

Susan Joy Hassol is directeur van de ngo Climate Communication. Kristie Ebi is professor aan het Center for Health and the Global Environment van de University of Washington in Seattle. Yaryna Serkez is een grafisch redacteur van The New York Times.

Jazeker, het wordt warmer. Hete zomers die 50 jaar geleden nog uitzonderlijk waren, komen nu veel vaker voor. En hoewel de dodelijke, intense hitte die het noordwesten van de Verenigde Staten en het westen van Canada onlangs heeft geteisterd een verrassing was, heeft men in het nabije verleden ook in andere delen van de wereld extreme temperaturen opgetekend. Samen met de recente rampzalige overstromingen in Duitsland en andere Europese landen, zou dat reden genoeg moeten zijn om de klimaatverandering te beperken door de uitstoot van broeikasgassen drastisch te verminderen.

Maar zelfs een ingrijpende vermindering zal de hittegolven en andere extreme weersverschijnselen niet doen verdwijnen. Daarom moeten we ons ook aanpassen. We moeten bijvoorbeeld actieplannen en waarschuwingssystemen ontwikkelen en de elektriciteitsnetten beter bestand te maken tegen hittestoringen die stroomuitval veroorzaken – net wanneer de behoefte aan ventilators en airco het grootst is.

Hitte is een van de dodelijkste vormen van extreem weer in de Verenigde Staten. Volgens een studie in Nature Climate Change was 37 procent van de overlijdens als gevolg van hitte in de periode 1991-2018 toe te schrijven aan de door de mens veroorzaakte klimaatverandering. In 2003 doodde een hittegolf in Europa naar schatting 70.000 mensen. In 2010 kostten extreme temperaturen in Rusland naar schatting 55.000 mensenlevens. In 2018 werden Groot-Brittannië en Japan getroffen, in 2018 en 2021 was het de beurt aan Zweden. In de eerste helft van 2020 kende Siberië een langdurige hittegolf, zodat op 20 juni in Verkhoyansk de hoogste temperatuur ooit boven de Poolcirkel werd gemeten: 38 graden Celsius.

Volgens internationale wetenschappers die met de groep World Weather Atribution samenwerken, was de intense hitte in het noordwesten van de Verenigde Staten eind juni en begin juli vrijwel onmogelijk geweest zonder door de mens veroorzaakte klimaatverandering. De wetenschappers zeggen dat ze nog nooit dergelijke recordtemperaturen hebben gezien. Er wordt zelfs gesuggereerd dat de regio een drempel heeft overschreden en dat dit type gebeurtenissen zich veel vaker zal voordoen. De klimaatverandering evolueert namelijk niet lineair en gaat vaak verder dan de voorspellingen van de computermodellen.

Wat zal de toekomst brengen? De formule is even eenvoudig als dodelijk: hoe groter onze uitstoot van gassen die warmte vasthouden, hoe groter de temperatuurstijging en de gezondheidsrisico’s en hoe hoger de frequentie van extreme temperaturen.

Vorig jaar was samen met 2016 het warmste sinds statistieken worden bijgehouden. De voorbije zeven jaren waren de warmste ooit. Dat heeft omstandigheden geschapen die extreme zomerhitte in de hand werken. De straalstroom is verzwakt, zodat weerspatronen zoals de recente hittekoepel boven het noordwesten van de Verenigde Staten dagenlang ter plaatse blijven.

Elk jaar sterven ongeveer 12.000 Amerikanen aan aandoeningen in verband met hitte. In een klimaatscenario waarin de uitstoot van broeikasgassen blijft stijgen, zal dat tegen het jaar 2100 oplopen tot 97.000 doden. Met een bescheiden beperking van de uitstoot verwacht men 36.000 doden. Met agressieve beperkingen zou het 14.000 doden worden.

Airco wordt veralgemeend en heeft al veel hittedoden voorkomen. Maar wanneer de stroom uitvalt – en tijdens een zware hittegolf neemt dat risico toe – is iedereen kwetsbaar. Tijdens de hittegolf in juni vielen in Portland, in de staat Oregon, meer dan 6.000 mensen zonder stroom.

De buitengewone hitte en droogte in de Verenigde Staten en Canada hebben naar schatting meer dan een miljard zeedieren gedood, waaronder honderden miljoenen mosselen, een belangrijk onderdeel van de voedselketen. De landbouw werd eveneens zwaar getroffen. Tarwe verschroeide op de akkers. De droogte vergrootte het gevaar op branden. Het noordwesten van de Verenigde Staten is de grootste producenten van kersen ter wereld. Volgens de eerste ramingen is 50 tot 70 procent van de kersenoogst verloren gegaan, samen met die van appelen, abrikozen en frambozen.

Jazeker, het is warm geweest en het zal nog warmer worden. Hoe warm, dat hangt af van onze aanpak van de klimaatverandering.

© 2021 The New York Times Company

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234