Zaterdag 24/10/2020

OpinieHans-Willem Snoeck

Wat we nog kunnen doen in de strijd tegen het coronavirus

Vooral onder scholieren verspreidt het coronavirus zich nu.Beeld Wouter Van Vooren

Hans-Willem Snoeck is professor in de geneeskunde (microbiologie en immunologie) aan de Columbia University in New York.

Onze regering faalt in de strijd tegen het coronavirus. Onze experts zijn terecht boos, maar hadden de voorbije dagen collectief beslist om te zwijgen. Dat komt hun geloofwaardigheid ook niet ten goede.

Is de situatie dan zo ernstig? Ja en nee. We zien nu bijna 2.000 besmettingen per dag. Dat komt in de buurt van de situatie in maart en april. Maar de ziekenhuisopnames, die weliswaar stijgen, blijven relatief laag. Dat is omdat we nu meer besmette jongeren zien en die worden minder ziek. Dat is ook omdat we meer testen.

De leeftijdscategorie waar de besmettingen nu het snelst stijgen is 0-19 jaar. Boven 60 jaar is de stijging het minst uitgesproken. Waarom is vooralsnog onduidelijk, maar wat niet is, kan nog komen. Wie wordt dus besmet: de kinderen en hun ouders. Laten we dus niet blijven beweren dat kinderen het virus bijna niet verspreiden en dat scholen geen probleem zijn. Wetenschappelijke discussies daargelaten, de feiten spreken dat tegen. 

Als we dus echt iets willen doen, moeten we naar scholen kijken. Misschien is een hybride onderwijs met 50 procent afstandsonderwijs, zeker voor het middelbaar, geen slecht idee. Laat het openen van scholen afhangen van lokale transmissie. Scholieren zijn nu eenmaal lokaal. En monitor de scholen door steekproeven van speekselstalen. Dat zou voor werkgevers trouwens ook een goed idee zijn. 

Een andere mogelijkheid is dat we het virus laten woekeren onder de jeugd, de ouderen en risicogroepen isoleren, de paar jongere volwassenen die overlijden erbij nemen, en zo groepsimmuniteit creëren. Die beslissing laat ik aan het beleid over, zolang het beleid maar duidelijk zegt wat het doet en waarom. Dat is echter wel waar we nu de facto mee bezig zijn.

We testen veel meer en dat is goed. In april werden ongeveer 3.000 testen per dag uitgevoerd, en dat enkel bij ernstig zieken. Nu doen we er 35.000, onder anderen bij asymptomatische reizigers. Een positieve test bij iemand die asymptomatisch is, heeft een goede kans om vals-positief te zijn. Die test moet worden bevestigd met een tweede test. Dat gebeurt te weinig. Om de situatie van april te evenaren, moeten we waarschijnlijk met het huidige testregime tot 10.000 besmetten per dag hebben. Vergelijk deze situatie dus eerder met eind februari dan met april. Dit is geen argument tegen testen. Het is een argument vóór, mits controle van positieve testen.

Kleurcodes

Ik pleit dus voor een gebalanceerd, eenvoudiger en meer consistent beleid. De bevolking heeft ondertussen wel begrepen dat minder sociale contacten een goede zaak zijn. Die bubbelmaatregelen, die niemand nog kan volgen, zijn echter een doekje voor het bloeden. Er wordt ook een systeem van lokale kleurcodes en bijbehorende beperkingen voorgesteld zoals in Ierland. Dat systeem is behoorlijk ingewikkeld en gaat ervan uit dat we lokaal een uitbraak kunnen controleren. Dat punt zijn we voorbij. Bovendien is Ierland een eiland, relatief dun bevolkt en meer ruraal. België is zo geconnecteerd en dichtbevolkt dat een lokale aanpak hier, behalve mogelijk voor scholen, moeilijk is.

Er zijn een paar dingen die we wel kunnen doen. De horeca binnenshuis sluiten en samenscholingen in zekere mate beperken lijkt een goed idee. Feesten zijn een groot risico en dus te vermijden. Ik zou ook suggereren om die sectoren te helpen, financieel en praktisch. Een eenmalige vermogenstaks misschien? Waarom niet straten en pleinen autovrij maken en overdekte, verwarmde terrassen installeren? De horeca overleeft en we hebben een sociaal leven. Verplicht afstandswerk voor wie kan. De files op onze wegen zeggen dat dat te weinig gebeurt. Verplicht mondmaskers op het werk, in winkels en op school, maar niet in het park.

Ik zou ook willen argumenteren tegen angst. Mensen die medische behandelingen nodig hebben stellen die nog steeds uit. Daar is nu geen reden voor. Die trein, dat café en dat huwelijksfeest zijn gevaarlijkere plaatsen dan een dokterspraktijk.

Misschien moet het beleid over reizigers herzien worden. Met een Europese kleurcode die flikkert tussen oranje en rood, en reizigers die dikwijls toch niet zeggen waar ze juist zijn geweest en de quarantaine niet volgen, is het testen, isoleren en tracen van asymptomatische reizigers die best eens vals-positief kunnen zijn nu waarschijnlijk verloren moeite. We zouden onze tracing- en testcapaciteit, die nog steeds beperkt is, beter focussen op scholen en de werkvloer. Als we groen kleuren wordt dat een ander verhaal natuurlijk.

Onze manier van leven zal grondig veranderd blijven zolang er geen efficiënt vaccin is of we groepsimmuniteit hebben. Dat hoeft niet het einde van de wereld te zijn als we dat verstandig aanpakken, maar in collectieve ontkenning van de waarheid en de wetenschap leven helpt ook niet.

Hans-Willem Snoeck.Beeld Thomas Sweertvaegher
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234