Woensdag 16/10/2019
Julie Cafmeyer. Beeld rv

Column Julie Cafmeyer

Wat verlang ik ernaar om naar iemand te kijken die twijfelt

Julie Cafmeyer is columnist.

Het Amsterdam Museum zal de term ‘Gouden Eeuw’ niet meer gebruiken om het over de 17de eeuw te hebben. “Op die manier zal het andere perspectieven op de 17de eeuw mogelijk maken. Zo kan het museum een plek worden die voor iedereen relevant is en waar alle mensen zich welkom voelen.”

De Nederlandse premier Rutte reageert: “Wat een onzin. Daar kan ik helemaal niets mee.” Hij vindt dat we onze energie niet moeten richten op het herbenoemen van de term. “De Gouden Eeuw is een prachtige term. Natuurlijk zijn er dingen die niet goed waren aan de Gouden Eeuw, maar laten we vooral onze energie richten op het creëren van een nieuwe Gouden Eeuw.”

Wat verlang ik ernaar om naar iemand te kijken die twijfelt. Een leider die we een maatschappelijk vraagstuk voorleggen en zegt: “Mooi dat u het vraagt. Ik ben daar eigenlijk al een paar dagen over aan het nadenken.” En daar dan de camera op gericht.

Meer dan nationale trots

En die dan wat vragen opwerpt: “Hoe kunnen we integer zijn? Hoe kunnen we ons bewust worden van het effect van woorden op anderen? Bepaalde termen kunnen kwetsen. Misschien zonder dat we het zo bedoelen, maar toch.”

Oh, wat zou ik graag wat twijfel zien. Zodat we samen luidop kunnen nadenken. Misschien komen we er op die manier achter dat ‘identiteit’ een groter concept is dan ‘wij’ versus ‘zij’. Identiteit staat niet vast. We kunnen ons transformeren. We kunnen naar elkaar toe groeien. Identiteit is zoveel meer dan ‘nationale trots’.

En misschien zouden we dan met z’n allen wat kunnen twijfelen en ons afvragen of een Gouden Eeuw nog wel goud is als het ten koste van anderen is gegaan. Zonder dwangarbeid en mensenhandel was er geen Gouden Eeuw. En misschien zouden we dan over nieuwe woorden kunnen nadenken zonder bang te zijn dat we daardoor verliezers zijn. Door woorden te vervangen kan er ook iets nieuws ontstaan.

Hoe zou zo’n taal klinken? Hoe zou het voelen om een nieuwe taal uit te vinden? Door eens te horen bij een ander: “Wat doet dit woord met u?”

Motor zijn naar iets nieuws

Iemand die twijfelt en zich de vraagt stelt: “Misschien is een Gouden Eeuw toch eerder van toepassing als het goud is voor iedereen. Hoe gaan we uitleggen aan iemand wiens voorouders slaven waren dat het een Gouden Eeuw was?”

En misschien worden we dan overvallen door schaamte. En misschien hoeft dat niet destructief te zijn, maar juist constructief. Schaamte kan ook een motor zijn naar iets nieuws. En misschien kunnen we dan eens nadenken over een nieuwe wereld zonder scheve machtsverhoudingen. Een wereld waarin iedereen zich thuis voelt. En daar dan de camera op gericht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234