Dinsdag 09/08/2022

OpinieEzra Klein

Wat TikTok betreft, had Donald Trump gelijk. Biden moet zijn werk afmaken

TikTok telt intussen een miljard gebruikers. Beeld AP
TikTok telt intussen een miljard gebruikers.Beeld AP

Ezra Klein is een Amerikaanse journalist, politiek analist en columnist voor de New York Times.

Ezra Klein

De grote socialemediaplatformen zijn onmisbaar geworden in het moderne leven. Ze zijn te belangrijk om ze aan miljardairs als Elon Musk toe te vertrouwen, maar ze door de overheid laten controleren is even gevaarlijk. En sommige sociale media zijn zorgwekkender dan andere.

TikTok is nog maar enkele jaren oud maar de groei ervan is spectaculair. In 2021 had het meer actieve gebruikers dan Twitter, meer kijkminuten dan YouTube in de VS, meer app-downloads dan Facebook en meer bezoekers dan Google.

TikTok is eigendom van ByteDance, een Chinees bedrijf. Chinese bedrijven zijn onderworpen aan de grillen en de wil van de Chinese regering. Daar kan geen enkele dubbelzinnigheid over bestaan: vorig jaar heeft de Chinese communistische partij geen moeite gespaard om haar techsector aan banden te leggen. Iemand als Jack Ma, de oprichter van Alibaba, heeft dat tot zijn schade en schande ondervonden. De boodschap was en is duidelijk: wie niet naar de pijpen van de partij danst, betaalt een hoge prijs.

Verplichte verkoop

In augustus 2020 ondertekende president Trump een decreet dat TikTok voor een keuze stelde: zich aan een Amerikaans bedrijf verkopen of verboden worden in de VS. ByteDance ging op zoek naar een koper, maar toen won Joe Biden de verkiezingen en schrapte hij Trumps decreet. In juni 2021 kwam hij met een eigen decreet, dat het probleem als volgt beschrijft: “Apps als TikTok kunnen enorme hoeveelheden gegevens van hun gebruikers verzamelen, ook persoonlijke informatie van Amerikaanse burgers en bedrijven. Die informatie kunnen ze aan buitenlandse tegenstanders doorspelen.”

Dat is het probleem van spionage. Maar er is nog een ander probleem, dat van manipulatie. TikTok dankt zijn echte macht niet aan onze gegevens, wel aan wat zijn gebruikers bekijken en zelf maken. En vooral aan het ondoorzichtige algoritme dat bepaalt wat wel en niet gezien wordt.

TikTok wemelt nu van de video’s die de Russische visie op de oorlog in Oekraïne verdedigen. Zo heeft Media Matters een gecoördineerde campagne ontdekt van 186 Russische TikTok-influencers die normaal schoonheidstips, grappige video’s en andere nonsens posten. We weten ook dat China de Russische propaganda wereldwijd verspreidt. Maar we weten niet in welke mate de Chinese Communistische Partij het algoritme manipuleert om die video’s in de verf te zetten. We weten evenmin wat er over vijf jaar zou gebeuren als TikTok nog meer vat krijgt op het leven van de Amerikanen en – anders dan vandaag – de vrijheid zou hebben om zijn zin te doen.

De volgende betwiste verkiezing

Stel u een volgende betwiste presidentsverkiezing in de Verenigde Staten voor, naar het voorbeeld van 2020 (en vergeet 2000 niet). Zou de Chinese Communistische Partij niet in de verleiding komen om ByteDance een zetje te laten geven aan de kandidaat die haar het gunstigst gezind is? Of in plaats van het resultaat te beïnvloeden zou ze kunnen proberen Amerika te verzwakken: TikTok zou meer en meer video’s over vervalste verkiezingen kunnen aanbieden en chaos zaaien terwijl het land al op een breekpunt staat.

Niets van dat alles is vergezocht. We weten dat TikTok video’s en onderwerpen modereert die de partij niet bevallen. We weten ook dat andere landen, denk maar aan Rusland, de Amerikaanse sociale netwerken hebben gebruikt om verdeeldheid te scheppen.

China is zich zo goed bewust van de gevaren van de sociale media dat het Facebook, Google en Twitter in eigen land verboden heeft. En jawel, ook TikTok. ByteDance heeft voor het Chinese publiek een andere app, Douyin, die zich aan de regels van de Chinese censors houdt.

Potentieel wapen

De één miljard gebruikers van TikTok denken niet ze naar Chinese propaganda kijken, omdat dat meestal niet zo is. De mensen kijken naar make-uplessen en recepten en leuke dansjes. Maar dat geeft het medium des te meer macht als potentieel propagandawapen. TikTok zou onze publieke opinie moeiteloos kunnen manipuleren. Stilletjes en misschien zelfs ongemerkt.

Onze collectieve aandacht is belangrijk. Wie die aandacht controleert, doet dat in grote mate ook met onze toekomst. De socialemediaplatformen die onze aandacht vasthouden en vormgeven moeten in het publiek belang worden bestuurd. We moeten weten wie ze controleert en hoe dat gebeurt.

Ik weet niet welke eigenaren van sociale media door de beugel kunnen, maar ByteDance zeker niet. Voor één keer had Donald Trump gelijk. Biden moet zijn werk afmaken.

© The New York Times Company

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234