Zondag 26/06/2022
null Beeld dm
Beeld dm

ColumnFrederik De Backer

Wat telt is het zwart op het wit. Het gewicht van de letter, niet van de auteur

Frederik De Backer is columnist.

Frederik De Backer

De columnistiek in dit land is op sterven na dood. Niet bij De Morgen natuurlijk, op dat vlak is deze krant de firma Bomans & Carmiggelt, en ook andere bladen hebben nog wel een enkele topper in de rangen, elk lijk zijn stuip. Maar leg je ze allemaal naast elkaar, dan is het bepaald geen vief kliekje.

Waar zijn de boegbeelden van het genre, tenzij ergens in poedervorm op een schoorsteenmantel? Voor wie is het stukje nog een roeping, een erezaak? Wie verheft het boven het bierkaartje? Een column is geen dagboek waarin men zomaar een eind weg kan wauwelen. Het zou een klein kunstwerkje moeten zijn, een Fabergé-ei, een rijkelijk versierde initiaal. Meer dan enkel vulling tussen twee opiniestukken in.

De column moet zich van dat laatste in meer onderscheiden dan enkel de frequentie waarmee de auteur opdoemt. Zie hem als een minnaar: ofwel is hij op inhoudelijk vlak uitzonderlijk (iemand die spreekt met kennis van zaken), ofwel vormelijk (excellerend in woordkeus, ritme, stilistiek), en als hij op beide vlakken tekortschiet kan hij maar beter zorgen dat er wat te lachen valt. In het beste geval voldoet hij aan alle drie voorwaarden. Faalt hij drie keer, goed, dan zijn we weer een meninkje armer. Dan lezen we maar eens niet wat de vrouw van een wielrenner ervan vindt.

Ik heb een columnist gekend die door iedereen van zijn redactie – elke journalist, elke receptioniste, zelfs de hoofdredactie die hem had aangesteld – vreselijk werd bevonden en toch jarenlang de lezer mocht terroriseren. Er scheen “een markt voor”. Ziedaar het marketingdenken waaraan alles, iedereen en dus ook de columnistiek ten prooi is gevallen. De leerling kiest de leerstof. Oma eet graag erwtensoep, daarom geven we haar erwtensoep. De drab is groen en op de doos staan erwten, wat maakt het uit dat ze naar ammoniak smaakt?

Omdat iets rijmt is het nog geen poëzie, omdat iets eruitziet als een column is het er nog geen. Een stukjesschrijver moet zijn plaats verdienen, tekst per tekst, letter per letter. Met elke nieuwe tekst moet hij zijn vierkante centimeters in de waagschaal leggen. Groei, probeer iets nieuws. Durf! Een column is geen boodschappenlijstje. Graaf je in de materie in, in jezelf, in een woordenboek desnoods, schaaf en polijst tot elk woord onmisbaar blijkt. Laat de tekst gloriëren, niet wie hem aan het papier heeft toevertrouwd.

Ooit bood ik een blad mijn diensten aan en kreeg ik als antwoord: “Je schrijft heel goed, maar we zoeken specifiek iemand met een kleurtje.” Een streven verdwaald in edelmoedigheid. Een tekst is goed of hij is dat niet, huidskleur mag voor- noch nadeel zijn. Wat telt is het zwart op het wit. Het gewicht van de letter, niet van de auteur.

Columnisten zijn de peper en het zout in een krant. Wat Vlaanderen te vreten krijgt is fletse drab.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234