Woensdag 22/01/2020

Iran vs. VS

Wat sancties voor de Iraniërs betekenen

Iraniërs protesteren tegen de Amerikaanse president Trump. Beeld AFP

Amir Ahmadi Arian en Rahman Bouzari zijn Iraanse schrijvers.

De terugtrekking van de VS uit het Iran-akkoord en de terugkeer van de sancties zijn niet alleen een potentieel fatale klap voor de afspraken tussen Iran en de vijf wereldmachten, maar treffen ook de gemiddelde Iraniërs erg zwaar. 

Ayatollah Ali Khamenei noemt de beslissing van president Trump 'oppervlakkig en belachelijk'. Parlementsleden hebben een Amerikaanse vlag verbrand. Maar de man in de straat – de gemiddelde Iraniër – reageert bitter en gelaten.  Hij verwacht weer een verminkende inflatie, besparingen, lonen die te laat worden betaald en een gebrek aan basisgoederen en vooral aan de geïmporteerde geneesmiddelen waar veel levens afhankelijk van zijn.

Wij hebben vrienden met jonge kinderen en een goede baan die hun carrière laten vallen en het land verlaten. We kennen mensen die al het mogelijke doen om hun geld naar het buitenland te versassen, omdat ze denken dat het overal veiliger zal zijn dan in Iran. Veel ouders proberen hun gezin naar het buitenland te sturen.

Dat geldt zelfs voor mensen in de hoogste kringen van het regeringsapparaat. Als de betrekkingen tussen Iran en de VS nog slechter worden, zullen de machtigen het gemakkelijkst kunnen vertrekken. Deze mensen kunnen ook moeiteloos geld naar Canadese of Amerikaanse banken overschrijven en zich, als ze ziek zijn, in de beste westerse ziekenhuizen laten verzorgen. Ze reizen vaak naar de westerse landen waar hun kinderen met duizenden wonen en studeren.

Inmiddels helpen de oorlogsstokers in Trumps kabinet de meest conservatieve elementen in de regering, die de Amerikaanse oorlogszucht als excuus voor de binnenlandse onderdrukking gebruiken. Toch is de Iraanse samenleving ondanks alles verbazend dynamisch gebleven. Vreedzaam verzet is overal, van vrouwen die tegen de verplichte hoofddoek protesteren tot betogingen tegen de regering, stakingen en vakbondsdemonstraties. Trumps beslissing om zich uit het akkoord terug te trekken, zal deze basisbewegingen meer pijn doen dan de regering. Ze zal het politieke activisme en het streven naar verandering ondermijnen.

Voor de werkende klasse en de lage inkomens zal de terugkeer van de sancties en het isolement minder banen betekenen, minder zekerheid en meer armoede. De armen zullen hun prioriteiten moeten aanpassen: als je moet vechten om te overleven, heb je geen tijd en energie voor vreedzaam protest. Of het zou ook anders kunnen uitdraaien: extreme armoede kan de frustratie zo groot maken dat de mensen hun toevlucht zoeken tot geweld, met een hardere repressie tot gevolg.

Voor de middenklasse en de mensen in de grote steden zal een terugkeer van de sancties een bedreiging zijn van de bescheiden welstand waar ze zo hard voor hebben gewerkt. Uit angst voor economisch verval en chaos kan de middenklasse conservatiever worden en zich achter de regering scharen. In plaats van gelijkheid en rechtvaardigheid te eisen, zal ze haar zuurverdiende relatieve comfort willen beschermen.

De regeerders zelf zullen weinig van de sancties voelen. Onder Obama hebben we al gezien dat sancties de Iraanse regering niet kunnen dwingen om op de militaire uitgaven te besparen. Ze hebben een ander effect: de economische problemen en de zwarte markten geven een groep machtige mensen de kans om de economie te monopoliseren en met de rijkdom aan de haal te gaan. Dat zijn de mensen die van de sancties profiteren. Trump heeft hen een grote dienst bewezen.

Copyright The New York Times

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234