Dinsdag 04/08/2020

OpinieMarcel Colla

Wat minder toegeven aan de enorme economische druk was verstandiger geweest

Premier Wilmes tijdens de persconferentie na de Veiligheidsraad. Beeld Photo News

Marcel Colla is voormalig Minister Volksgezondheid voor sp.a

Eerst hadden we aandacht voor de bestrijding van de coronacrisis in het belang van de gezondheid. Nu kijken we vooral hoe we de maatregelen zo vlug mogelijk loslaten in het belang van de economie. Die accentverschuiving getuigt kennelijk van gezond verstand, maar is niet zonder risico. 

Bij politici van rechtse signatuur is die trend om de economie boven de volksgezondheid te stellen heel erg duidelijk. Amerikaanse president Trump is er kampioen in en Brits premier Johnson moest eerst zelf ziek worden om nu wat voorzichtiger te zijn. Dichter bij ons is Mijnheer De Wever in eenzelfde bedje ziek. Hij was zowat de enige partijvoorzitter die publiek de Nationale Veiligheidsraad stevig onder druk zette.

Niet dat je blind kan zijn voor de zware gevolgen van de maatregelen voor de economie, voor de zelfstandigen en voor iedereen - zeker de ouderen waarvoor de isolatie zwaar weegt. Maar als we te snel gaan, dreigt vroeg of laat heropflakkering van het virus. Dan krijgen we een tweede golf en dus een nieuwe ‘lockdown’, die zowel economisch als sociaal nog moeilijker te verteren zou zijn. Het is juist omwille van voorbarig opgeheven maatregelen dat Japan nu een tweede, zwaardere golf van het coronavirus te verduren krijgt. Ik zou zeggen: liever iets langer in één zure appel bijten dan nadien een nieuwe op ons bord. 

Laten we ook niet vergeten dat een gezonde economie behoefte heeft aan gezonde mensen. Onverantwoord snel afbouwen betekent dat men een nochtans te voorkomen aantal zieken er eerst niet maar nu toch maar bij neemt. Dit wordt dan beschouwd als onvermijdelijk en als een aanvaardbare bijwerking.

4 en 11 mei te vroeg?

Om kort te gaan: sommige besluiten van de Nationale Veiligheidsraad zijn in mijn ogen problematisch. Om te beginnen de datum waarop de maatregelen versoepelen. Eens je een datum publiek maakt is het moeilijk zo al niet onmogelijk om die nog te veranderen. De mensen hebben er zich namelijk op ingesteld.

Het was wijzer geweest de heropstart van de bedrijven op 4 mei wat te verlaten. Hebben de experten daar trouwens niet voor gepleit? Zelfs maar één week later was veiliger geweest: we hadden weer beter inzicht in de evolutie van de ziekte gehad. Ook dan hadden we de mensen hoop en vooruitzicht kunnen bieden. Het had ons meer ruimte gegeven voor massaal testen, uitdelen van maskers en het opzetten van een systeem van contact tracers.

Vanaf het begin is gesteld dat het aantal nieuwe ziekenhuisopnames de kracht aangeeft van de epidemie en van belang is voor de hospitaalbezetting en de afdelingen intensieve zorgen.

Toen dit aantal op 20 april daalde tot beneden de 200 was er euforie. Inderdaad beduidend minder dan het aantal van 490 bij de start van de maatregelen. Toen in de dagen nadien dit cijfer terug boven de 200 steeg, bleef het evenwel windstil. Dit betekende dat op maandbasis (orde van grootte) we spraken over 6000 nieuwe ernstig zieken als gevolg van corona.

Opnieuw euforie toen op 27 april slechts 127 nieuwe opnames genoteerd worden. Maar ik hoorde weinig over het feit dat we de laatste dagen terug naar meer dan 170 stijgen. Het aantal ligt beduidend hoger dan de 100 vooropgesteld door Marc Van Ranst als voorwaarde voor versoepeling.

Fasen

De invloed van ons gedrag vandaag wordt op het verloop van de crisis slechts twee weken nadien merkbaar. Waarom laat men dan slechts één week tussen de verschillende fasen? Hoe kan je dan weten wat de gevolgen zijn van de vorige fase? Waren de experten niet van oordeel dat er wat meer tijd tussen de fasen moest zijn? En zegt het gezond verstand dus niet dat er beter twee weken tussen de fasen moeten liggen?

Lessen uit de crisis.

Een crisis maakt steeds duidelijk wat er mis loopt in ons systeem. Begrijpelijk dat nu eerst de aandacht gaat naar de wijze waarop we terug wat normaler kunnen gaan leven. Maar het gevaar is dat we, na de crisis, gewoon terugkeren naar de orde van de dag alsof er niets gebeurd is.

Nochtans zijn de lessen die we moeten trekken uit de crisis duidelijk en vragen ze om een onmiddellijke aanpak.

We hebben bij een crisis nood aan operationele noodplannen. We moeten strategische voorraden aanleggen (maskers, beschermende kledij, brillen, apparatuur voor beademing en toedienen zuurstof). Eindelijk moet wat gedaan aan de structurele onderbezetting van verpleeg-en zorgkundigen in hospitalen, woonzorgcentra en andere sociale instellingen. Verpleeg-en zorgkundigen verdienen opwaardering zowel qua beloning als qua opleiding en bijscholing. In de woonzorgcentra heeft het personeel onbeschermd en zonder ‘wapens’ moeten vechten. Ze snakken naar goede uitrusting en materiaal. 

Blijvend moet onze waardering zijn voor beroepen als kassabediende, huisvuilophaler, pakjesbezorger of mensen in de veiligheidsdiensten omdat we ervaren hebben hoe belangrijk ze zijn in onze maatschappij. 

Thuiswerken en digitaal onderwijs moeten een permanent gegeven worden. Europa heeft nood aan eigen productiecapaciteit van materiaal en apparatuur zo nodig in een crisis periode.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234