Dinsdag 17/09/2019

Opinie

Wat meer Vlaamse liefde voor meertaligheid mag wel

Sabrine Ingabire Beeld Mathias Destrebecq

Sabrine Ingabire (21) studeert rechten aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB).

Het is bewezen dat het goed voor hun zelfvertrouwen is als kinderen hun moedertaal mogen spreken. Daarom wil het Gemeenschapsonderwijs het niet verbieden op hun scholen, en het toelaten in de klas als een leerling even niet kan volgen en uitleg krijgt van een klasvriendje. Maar natuurlijk vindt de N-VA dat meertalenbeleid niet goed – net zoals alles wat goed zou kunnen zijn voor de multiculturele samenleving.

Mijn moedertaal begon ik kwijt te geraken op een internaat in Wallonië, waar ik op vierjarige leeftijd als vluchteling uit Rwanda aankwam. Niemand die daar Kinyarwanda sprak, natuurlijk, waardoor ik maandenlang met niemand kon praten. Niemand die ik dus kon zeggen dat ik gepest werd, en mij dan kon verdedigen.
 Maar ik leerde snel Frans en verhuisde naar Brussel.

Nieuwe moedertaal

Op mijn tiende verhuisden we naar Vlaanderen en moest ik weer een nieuwe taal leren. "Jullie zijn zwart, dus moeten jullie zéker tweetalig zijn om later een job te vinden!" Voor de tweede keer verliet ik wat voor mij een nieuwe moedertaal was geworden. Frans spreken betekende geen Nederlands leren, ging de redenering op school. Nochtans had ik overal mijn woordenboekje Frans-Nederlands bij de hand. Om Nederlands te leren! Dat was prioritair voor mij. En het was sowieso gebeurd, of ik nu Frans mocht praten op de speelplaats of niet. 

Er waren nog twee andere Franstalige meisjes die nieuw waren op school. Ik was zo blij dat zij er waren om mee te praten.  Omdat het toch wel zwaar is om op te groeien waar niemand je goed begrijpt. Toch spraken we niet vaak Frans – we waren in Vlaanderen. Daar spreekt men Nederlands. En geen Frans, hoewel het zo goed was dat ik les mocht geven aan mijn medeleerlingen.

Op mijn twaalfde leerde ik op mijn eentje Engels. Omdat ik mijn nonkel (met Nigeriaanse roots) en mijn tante wilde begrijpen wanneer ze over mij aan het praten waren. En ook wel om niet op de vertaling van het laatste Harry Potter-boek te moeten wachten. Dat Engels leren is gelukt, hoewel ik thuis Frans sprak, en Nederlands op school. Met mijn drietaligheid ging een hele wereld open, waarbij ik vrienden kon hebben van overal ter wereld.

Mijn familie vindt het overigens jammer dat ik geen Kinyarwanda spreek. "Terwijl je zo mooi sprak toen je vier was", klagen ze regelmatig. Telkens herhaal ik dat dat hun schuld is. Zij vonden het toen belangrijk dat ik vlekkeloos Frans zou leren, en later Nederlands. Nu hebben ze spijt. (En ik stiekem ook, omdat ik een deel van mijn identiteit verloren ben.) Maar is het toch geen mooi voorbeeld van hoeveel moeite ouders met een andere afkomst doen opdat hun kinderen de landstalen zouden leren? En kinderen zien dat belang zelf ook in.

Wat is er dan zo erg, als leerlingen op de speelplaats goed met elkaar kunnen communiceren? Iemand die in de klas voor hen kan vertalen als ze iets niet begrijpen? Zullen ze plots minder goed opletten tijdens de les? Zullen ze ineens alle Nederlands vergeten en in het Kinyarwanda, Turks of Russisch antwoorden als hun leerkracht een vraag stelt?

Bewondering

Het is niet toevallig dat de enige mensen in mijn omgeving die perfect twee-, drie- of viertalig zijn, buitenlandse roots hebben. Mijn Franse vrienden bekijken me met bewondering wanneer ik in een gesprek met mijn Belgische vrienden probleemloos Frans, Engels en Nederlands afwissel. En hoe prachtig is het om mijn vrienden met Marokkaanse roots onderling Arabisch te horen praten, om zich dan tot mij te richten in het Nederlands en hun gsm in het Frans op te nemen? 

En als de N-VA dit niet mooi vindt, heeft het dan niet eerder iets te maken met een misplaatst gevoel zich bedreigd te weten door medeburgers die meer talen spreken dan alleen het Nederlands?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234