Woensdag 21/04/2021
null Beeld DM
Beeld DM

ColumnPaul De Grauwe

Wat meer inflatie is eigenlijk goed nieuws

Paul De Grauwe is professor verbonden aan de London School of Economics (LSE). Zijn bijdrage verschijnt tweewekelijks op dinsdag.

Het inflatiespook waart weer rond, tenminste in het brein van een aantal economen. Moeten we dat ernstig nemen? Tijdens de financiële crisis was dat ook al het geval. Toen waarschuwden sommige economen dat de massale inspuiting van geld in het banksysteem uiteindelijk tot inflatie, ja zelfs tot hyperinflatie, zou leiden. Een decennium later zitten we nog altijd te wachten op inflatie. Het omgekeerde is gebeurd: de inflatie is in vele landen tot bijna nul gezakt.

Is het nu anders? Misschien wel. Laten we even de argumenten overlopen die vandaag worden aangehaald om op het inflatiegevaar te wijzen.

Er is ten eerste (opnieuw) een fenomenale inspuiting van geld in het economische systeem. Dat bleek nodig, niet in eerste instantie om de banken te redden, maar vooral om duizenden ondernemingen boven water te houden. Het verschil is nu wel dat zodra de pandemie voorbij is, de economie waarschijnlijk sterk zal opveren: consumenten zullen massaal gaan shoppen; bedrijven zullen weer investeren. En al dat geld dat vandaag nog wordt opgepot, zal in het economische circuit terechtkomen. Dat zal dan tot inflatie leiden. Bovendien, en dat is dan het tweede verschil met de financiële crisis, is het waarschijnlijk dat de nationale overheden de grote budgettaire tekorten die tijdens de pandemie ontstaan zijn , slechts geleidelijk zullen willen afbouwen. Ook dat contrasteert met de financiële crisis, toen die overheden heel snel na de crisis overgingen tot bezuinigingen en zo de economie, en daarmee ook de inflatie, opnieuw de dieperik in duwden.

Er zijn ook structurele verschuivingen die een inflatieopstoot vandaag waarschijnlijker maken. Die structurele factoren werden onlangs door Charles Goodhart en Manoj Pradhan in hun boek The Great Demographic Reversal benadrukt. Protectionisme is in opmars. Dat vermindert de concurrentie en zal leiden tot hogere prijzen. De veroudering van de bevolking leidt tot een toename van het aantal consumenten in vergelijking met het aantal producenten. Ook dat fenomeen zal leiden tot hogere prijzen.

Out of control

Er zijn dus redenen om deze keer beducht te zijn voor inflatie. Moeten we ons zorgen maken dat dit zou kunnen ontsporen en leiden tot hyperinflatie? Dat is een situatie waarbij de inflatie exponentieel gaat toenemen en oncontroleerbaar wordt. (Zoals een epidemie die out of control is). Het meest bekende historische voorbeeld is de Duitse hyperinflatie van 1923. Toen steeg het inflatieritme zo snel dat op een bepaald ogenblik de prijzen van de ene dag op de andere verdubbelden. In zo een hyperinflatie wordt het geld waardeloos en iedereen probeert er zich zo snel mogelijk van af te maken, waardoor de inflatie nog meer toeneemt.

Zo een dynamiek is alleen maar mogelijk indien de centrale bank jaar in, jaar uit alsmaar meer geld in de economie pompt. Met andere woorden: om een exponentieel groeiende inflatie mogelijk te maken moet ook de groei van de geldhoeveelheid exponentieel stijgen. En dat is vandaag weinig waarschijnlijk. De massale geldinspuiting door centrale banken zal stopgezet worden zodra, na de pandemie, de economie weer opveert.

Wat we dus waarschijnlijk zullen ondervinden is een opstoot van het algemene prijspeil. De economische heropleving komt er en de grotere beschikbaarheid van geld zal de prijzen verhogen. Dat proces kan enkele jaren duren, maar zal dan in intensiteit afnemen, omdat de centrale banken zullen gestopt zijn met hun massale geldinspuitingen.

Ook de structurele factoren zullen op dezelfde wijze werken. Ze leiden tot een stijging van het prijspeil. Maar zolang de centrale banken de geldhoeveelheid onder controle houden, leidt dat niet tot een exponentiële toename van de inflatie.

De kans is dus reëel dat er na de pandemie gedurende een aantal jaren wat meer inflatie zal zijn. Maar dat is eigenlijk goed nieuws. De ultralage inflatie van het laatste decennium heeft de rentevoeten tot nul teruggebracht. Dat is geen gezonde situatie. Als het geld gratis is, worden er zotte dingen mee gedaan. Met wat meer inflatie zullen de rentevoeten ook weer gaan stijgen. En dat zal uiteindelijk beter zijn voor het ingewikkelde raderwerk dat de economie is. Er is in dit verhaal toch nog een happy end.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234