Zaterdag 17/08/2019

Opinie

Wat is dat toch, met de dood van mensen die je niet kent? De één glijdt rimpelloos aan je voorbij, de ander slaat je volledig lam

Beeld Tessa Posthuma de Boer

Frank Heinen is columnist. Een versie van deze column verscheen al in HP/De Tijd.

Een week geleden viel hij op een nat stuk weg, tussen niets en nergens, ergens in Polen. Hij belandde tegen een betonnen buis. ‘Not good, not good, bad’, zei hij nog. Bjorg Lambrecht was 22. Vandaag is zijn uitvaart. Op die buis staan nu kaarsjes en bloemetjes.

Wat is dat toch, met de dood van mensen die je niet kent? De één glijdt rimpelloos aan je voorbij, de ander slaat je volledig lam. Net als in de dood is ook in rouw geen logica te bekennen. Misschien is het de jeugd, misschien de gedeelde taal en de liefde voor dezelfde sport. Soms is het een moment, waarop een bericht je bereikt. Een moment waarop je zelf even de verdediging tegen alle ellende naast je hebt neergelegd, een argeloos ogenblik waarin het leed klein en overzichtelijk is.

Juist dan gebeurt het. Willie Verhegge dichtte: ‘Renners sterven niet / Ze verdwijnen alleen maar uit het zicht’.

22.

In ieder artikel dat sinds zijn dood over Bjorg Lambrecht is verschenen, werd zijn talent benadrukt, zijn belofte, de schuld die hij bij ons had opgebouwd door zo begaafd te zijn, zo klein en toch zo veel inhoud, een schuld die voor eeuwig oningelost blijft. De dood is een stapeltje wedstrijden die door anderen gewonnen worden, een massa aanvallen die er niet meer van komen, inspanningen die ongeleverd blijven. Alsof het om wielrennen gaat. Alsof koers het leven is. De dood is een eindeloze opsomming die je toch niet voltooien kunt en daarom brengen we hem maar terug tot de koers, tot een in de knop gebroken loopbaan. De koers valt in elk geval soms nog te bevatten.

Onmiddellijk na de ontreddering volgt de discussie. We moeten iets doen, zeggen we, we moeten voorkomen dat mensen, kinderen nog, doodvallen tegen betonnen buizen. Het probleem is: wielrennen is vormgegeven als fictie, de renners zijn personages. Iedere keer dat je je favoriete boek dichtslaat, zijn de personages verdwenen. Toch? Nee, want zodra je het openslaat, zijn ze er weer.

Personages sterven niet. Ze verdwijnen alleen maar uit het zicht.

De dood is een indringer in de koers. Hij bestaat er niet, niet echt. In sport bestaan slechts de regels van de organisatie. Het woord ‘sterven’ bestaat wel, maar betekent iets anders. Soms vergeten coureurs dat ze personages zijn en treden ze buiten de oevers van het verhaal waar ze onderdeel van uitmaken. Dan blijkt al dat gepraat over fictie fictie.

Dan is 22 plots meer dan een getal.

Laat de debatten komen, laat ze aanhouden tot we er gek van worden laat elk overlijden er een te veel zijn, en niet een vanzelfsprekend gevolg van een collectieve spektakelverslaving. Laat het allerslechtste het gereedschap zijn de boel te repareren. Je kunt het lot niet verslaan, maar het minste wat je kunt doen is je ertegen teweer stellen.

Sinds Bjorg Lambrecht er niet meer is, won Evenepoel een wedstrijd, en Van der Poel ook, en de Binck Bank Tour is bezig en de Vuelta nadert en zijn naam zal genoemd worden. Eerst dagelijks, dan af en toe en uiteindelijk nog maar zelden. Zo gaat dat, met de dood. Uiteindelijk gaat het leven eroverheen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden