Donderdag 09/07/2020

OpinieKatrin Swartenbroux

Wat ik als wit persoon kan doen voor de Black Lives Matter-beweging

Wit en zwart solidair in hun steun voor de demonstranten na de dood van George Floyd, aan de Amerikaanse ambassade in Stockholm, Zweden.Beeld EPA

Katrin Swartenbroux is journalist bij De Morgen.

Het heeft lang geduurd. Te lang. Voor ik mezelf durfde uitspreken. Deugpronken, dacht ik dat het was, even lekker laten zien dat ik begaan ben met de wereld terwijl mijn stem er nu niet toe doet. Het waren, weer maar eens, de zwarte mensen in mijn digitale en persoonlijke omgeving die me moesten corrigeren. Dat mijn stilte op een moment als dit oorverdovend is. Dat mijn stilte een teken is van mijn privilege.

Alleen al dat ik mijn gsm de voorbije dagen kon uitzetten om niet meer geconfronteerd te worden met alle pijn en onrecht is een gigantisch voorrecht. Ik kan er immers voor kiezen om uit de strijd te stappen, om te vluchten in schattige filmpjes van wasberen, omdat die strijd niet mijn realiteit is. Ik ben wit en heteroseksueel. Mijn woorden worden verspreid via drukinkt en in brievenbussen geduwd. Mijn foto bovenaan een opiniestuk lokt zelden vooroordelen uit. Ik bulk van het privilege. Net daarom wil ik de krachten die ik de voorbije jaren heb kunnen sparen nu gebruiken. Niet om het gesprek naar mij toe te trekken, wel om de schor geschreeuwde kelen van mensen die nog te weinig gehoord worden kracht bij te zetten. Niet om hen te overstemmen, wel om hun stem te versterken. Dit artikel is dan ook niet meer dan een megafoon. Deze woorden zijn niet mijn verdienste en ze zijn zeker niet volledig. Maar ze zijn een begin.

In godesnaam, begin.

En stop niet bij één social media post. Besef dat dit een proces van jaren is en dat het pijnlijk, confronterend en beschamend zal zijn.

Luister. Lees

Weet wanneer je je moet uitspreken, maar weet evengoed wanneer je moet luisteren. Lees. Verwacht niet van je zwarte medemensen dat ze je vandaag nog opleiden in wat racisme is en wat je ertegen kan doen. Hun arbeid is al veelvuldig geleverd in tweets en blogposts, in artikels en manifesten, in podcasts en speeches. We leven in het internettijdperk. Als je in enkele seconden te weten kan komen hoe oud de gemiddelde stadsduif wordt (1,4 jaar), dan kan je die zoekmachine ook gebruiken om jezelf te onderwijzen. Vul je culturele bagage aan, zodat je snapt dat racisme verder gaat dan incidenten die een hashtag worden, maar een structureel onderdeel is van onze maatschappij dat ieder aspect van het dagelijks leven kleurt. Bekijk het werk van regisseurs als Ava DuVernay, Spike Lee, of Gordon Parks, van kunstenaars als Jean-Michel Basquiat, Augusta Savage en Kara Walker. Luister naar Kendrick Lamar, Nina Simone en A Tribe Called Quest, lees Ta-Nehisi Coates, Ida B. Wells en Ijeoma Oluo.

Katrin Swartenbroux.Beeld DM

Dompel je niet enkel onder in virale tweets. Luister ook naar je zwarte vrienden en collega’s. Als je geen zwarte vrienden of collega’s hebt, vraag je dan af hoe dat komt. Steek je hand in eigen boezem. Stel vragen. Maak ruimte voor Nederlandstalige stemmen als Dalilla Hermans, Sabrine Ingabire en Gloria Wekker, en leer het gesprek ook in deze taal te voeren. Dat scoort minder goed op socials, maar het signaleert dat je doorhebt dat dit ook diep geworteld zit in ons eigen koloniaal verleden.

Verspreid de informatie die je vergaard hebt. Teken petities, of beter: start petities. Rapporteer racistische en discriminerende uitspraken. Leer mensen waarom het niet oké is om het n-woord te gebruiken, zelfs niet als ze het meezingen, en spreek je uit wanneer vrienden en familieleden dingen zeggen die racistisch zijn, ook al “is het niet zo bedoeld”. Ga discussies aan met AllLivesMatter-tweeters. Ontdek hoe vermoeiend dat is, en besef hoe lang zwarte mensen die last alleen hebben gedragen.

Erken dat racisme verder gaat dan wat zichtbaar en bewust is. Dat je in het verleden fouten hebt gemaakt en je allicht nog veel fouten zal maken. Sta open om te groeien. Leer bij en leer af. Begrijp je eigen positie in het probleem.

Mijn beginnend bewustzijn van het structureel racistische systeem neemt immers niet weg dat ik nog steeds profiteer van dat systeem. Dat is niet mijn schuld, maar het is wel mijn verantwoordelijkheid om er iets mee te doen. De kans is kleiner dat ik opgepakt word tijdens een betoging. Dat ik op voorhand al word gezien als een relschopper, als iemand om in de gaten te houden. Dat ik mijn job verlies omdat ik dit schrijf. Omdat ik zelden persoonlijk geconfronteerd word door discriminatie en de verhalen slechts een kanttekening zijn in mijn bestaan heb ik ontzettend veel marge. De kans is groot dat jij die ook hebt. Gebruik die marge. Wees een bondgenoot. Deel je wit-ruimte.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234