Zondag 08/12/2019

De Nieuwe Mens

Wat doet technologie met ons, mensen?

Beeld AFP

Stef Selfslagh is journalist bij De Morgen. Hij onderzoekt in de vijfdelige reeks 'De Nieuwe Mens' hoe de digitale revolutie ons denken en voelen beïnvloedt.

Mag ik u voorstellen aan een mooi, maar minder bekend woord uit de Nederlandse taal? Chronocentrisme. In uw mentale woordenboek op te slaan als: de misvatting dat de tijd waarin we zelf leven de meest ­uitzonderlijke ooit is. Dat er nooit ­eerder zulke grote veranderingen plaatsvonden als vandaag. Dat het allemaal hier en nu gebeurt. Noem het gerust navelstaarderij. Een gebrek aan ­historisch perspectief.

“De jeugd van tegenwoordig is niet meer bereid om te werken”, is een chronocentrische uitspraak. Socrates klaagde vierhonderd jaar voor Christus al over het arbeidsethos van jongeren.

Beeld Eric de Mildt

“De politieke zeden in ons land zijn nog nooit zo ruw geweest”, is een ander gevalletje van chronocentrisme. Karel De Gucht schold Vlaams Blok-politici twee decennia geleden al uit voor mestkevers.

Ook sommige uitspraken over ­technologie doen chronocentrisch aan. De kreet “Sinds we smartphones hebben, kunnen we geen telefoonnummers meer onthouden!”, doet denken aan de uitroep van Plato dat de uitvinding van het schrift ons geheugen zou vernietigen. En de zin “iPads maken onze kinderen ­apathisch!” voert ons terug naar de tijd waarin we vreesden dat de stoomtrein de koeien in onze weiden ziek ging maken.

(Lees verder onder de video.)

Zijn onze bezorgdheden over ­technologie dan onterecht? Zeker niet. Het besef groeit dat het toch een tikje vreemd is dat we ’s morgens eerst onze smartphone unlocken en dan pas onze partner. En er verschijnt steeds meer wetenschappelijk onderzoek waarin woorden als ‘aandachtscrisis’, ‘verslavingstechnologie’ en ‘digitale dementie’ voorkomen.

Een uitstekend moment dus om eens duidelijk in kaart te brengen wat technologie nu precies met ons doet. Welke invloed heeft de digitalisering op ons denken, doen en voelen? Is er stilaan een nieuwe versie van onszelf beschikbaar?

In de reeks ‘De Nieuwe Mens’ probeer ik een antwoord op die vragen te geven. Samen met zes technologie-experts die verder ­kijken dan de laatste nieuwe iPhone. En die weten wat chronocentrisme is.

Lees hier de eerste aflevering over hoe digitalisering ook onze amoureuze normen en waarden beïnvloedt:  "Gaat zeker gebeuren: zondagochtend pistolets, en dan aan de slag met de seksrobot." (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234