Dinsdag 20/10/2020
Beeld DM/Bart Hebben

ColumnAnneleen Van Offel

Wat de mens ook doet, het maakt absoluut geen enkel verschil, de zon zal altijd opkomen en ondergaan

Anneleen Van Offel is schrijver. Haar debuutroman Hier is alles veilig verscheen in februari bij Lebowski.

Lucht en leegte, zegt Prediker. Lucht en leegte, alles is leegte.

Tweeduizendvierhonderd jaar geleden zet een man zijn schop in de aarde, veegt het zweet van zijn slapen en staart de dag in. Een burn-out, zouden we vandaag zeggen, doe het een paar maanden rustig aan en je komt er wel bovenop. In de tekst vindt de schrijver in de cycli van het leven alleen maar een grote zinloosheid: wat de mens ook doet, het maakt absoluut geen enkel verschil, de zon zal altijd opkomen en ondergaan. “De vroegere generaties zijn vergeten, en de komende zullen worden vergeten.”

Ook een boodschap om vrolijk van te worden. Goeiemorgen, trouwens.

Maar terwijl ik het nieuws doorneem, denk ik: inderdaad, niets nieuws onder de zon. IJdelheid, ijlheid, een zucht lucht. Knipperen met de ogen en het is weg.

Sommige dingen zijn te groot om dagelijks te bevatten of we zouden allemaal onze schop in de aarde achterlaten – ik zeg maar iets: op bepaalde plekken op aarde is het cruciale punt van twee graden opwarming bereikt, en het ziet er niet echt naar uit dat we hier weg kunnen, van deze planeet, toch niet op tijd. L’embarras du choix om een depressie van op te lopen: er verdampt steeds meer neerslag dan er valt, in de stad is het tien graden warmer dan op het platteland, Californië staat in brand, is er iemand die eigenlijk een plan heeft om dat op te lossen?

Intussen hebben we het over YouTubers die elkaar de kanker toewensen omdat de ene meer volgers heeft dan de andere.

Het is vermoeiend om altijd het grotere te zien, niet erg hoopgevend bovendien, en we schieten er niets mee op de kop te laten hangen. Bovendien valt alles er ook mee kapot te relativeren: de YouTube-oorlog tussen Céline & Michiel en Acid geeft wel degelijk iets mee over ons, over zichtbaarheid, het eeuwenoude verlangen tot een kamp te behoren, om te volgen, of dat nu een vlag is of een vlog.

Hoe dan in godsnaam omgaan met die onmogelijke spreidstand tussen onze verantwoordelijkheid om het grote te zien, waar het de komende jaren écht om gaat, de ontwrichting van ons klimaat, en de troost die in het kleine zit, in het verlangen om jezelf terug te trekken, het vluchtige nieuws weg te leggen en een moestuin te beginnen op de rafels van de stad?

Een vriendin zocht troost in een tekst die twee millennia oud is. Zo schoon, zei ze, dat het precies diezelfde vluchtigheid is waar hij uiteindelijk rust in vindt, net omdat hij het afmeet aan wat de tijden overstijgt. “Heb een lange adem en beheers je rusteloosheid, want rusteloosheid heerst in het hart van de dwazen.”

De donkerste tijden hebben licht nodig. De aarde staat op de rand van een burn-out, en ook op YouTube worden oorlogen uitgevochten. Maar de zon komt op en de zon gaat onder.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234