Zaterdag 20/07/2019

Opinie

Wat de brexit in Ierland heeft losgemaakt

Mario Danneels Beeld rv

Mario Danneels is een freelancejournalist die sinds 2004 in Ierland woont en werkt als correspondent. Hij heeft er onder meer voor The Irish Times geschreven.

Populair waren ze al niet, Arlene Foster en haar DUP-partij. Bij katholieke en gematigd protestantse Noord-Ieren niet, bij de zuidelijke Ieren zeker niet, en evenmin bij de Britten waar Foster zo graag bij wil horen, maar die pas voor het eerst aandacht aan de DUP besteedden toen Theresa May na haar verkiezingsfiasco een deal met hen sloot.

‘Ben je bang dat de Queen niet van jou houdt als jij van haar, Arlene?’ treiterde een satirische site nadat er eindelijk een doorbraak kwam over de Ierse kwestie, die de brexitonderhandelingen gijzelde en de relaties tussen de regering in Londen en Dublin onder hoogspanning heeft gezet. Algemene opluchting dus maandagochtend. May had toegegeven, de grens tussen Noord-Ierland en de Ierse Republiek zou open blijven, de richtlijnen voor handel op beide delen van het eiland met elkaar geharmoniseerd worden. Dublin duldde niet anders, en zou fase twee van de scheidingsgesprekken tussen Londen en de Europese Unie blokkeren zonder garanties. De kleine Ieren die de grote Britten in de hoek zetten: het omkeren van de rollen werd op het groene eiland met onverholen gejuich onthaald.

Maar dat was buiten Arlene gerekend. Arlene wilde onder geen beding dat de Noord-Ierse onderdanen van Her Majesty anders behandeld zouden worden dan die op het ‘Britse vasteland’. Dat zou een erosie inhouden van de gedateerde protestants-Britse trots van haar supportersclub. En dus moest de rest van het Verenigd Koninkrijk plooien, wat er in de praktijk op neerkomt dat het zich naar de Ierse Republiek moet plooien. Dat was voor Arlene wel goed, nadat de Noord-Ieren al vijf dagen in schock waren dat ze de best mogelijke uitkomst voor haar regio met haar veto had gesaboteerd.

De Ierse premier Leo Varadkar en zijn regering hebben iets hoogst opmerkelijks gerealiseerd: van behoorlijk wat protestantse ogen die de Ierse staat als de traditionele vijand zien, de ‘buitenlandse’ dreiging tegen het Britse ‘vaderland’, zijn de schellen afgevallen. Het was zowaar Dublin, stelden ze verbouwereerd vast, dat voor hun belangen vecht. De houding van Groot-Brittannië werd deze week opgesomd in één cartoon: Theresa May die zegt dat het ‘amper vier miljard zou kosten om Noord-Ierland in zee te doen zinken’.

Bij de zuid-Ieren is ook een snaar geraakt. ‘Noord-Ierland’ wordt vaak onthaald op opgehaalde schouders of rollende ogen, maar dat het wegens een harde grens meer dan ooit van hen zou worden afgesneden en vervreemd, deed plots een nieuw nationalisme opstaan. Een gedecideerd nationaal gevoel dat Noord-Ierland meer bij hen hoort dan bij een geïsoleerd Verenigd Koninkrijk. De Britse arrogantie en dreigingen werden gesmaakt noch gepikt. Dit is een Brits probleem, en hoe durven ze er Ierland pijn mee doen. Er wordt voor het eerst luidop over een verenigd Ierland gesproken, wat anderhalf jaar terug nog koel of soms zelfs vijandig bejegend werd in Dublin en omstreken. Maar als het erop aan kwam, dreigde Ierland bijna met een coup.

Dat Leo Varadkars onbuigbaarheid iets heeft losgeweekt, bleek donderdag uit een peiling: begin vorige week dreigde zijn regering te vallen, nu is de steun voor zijn partij met bijna een derde aangezwollen – een rechtstreekse beloning van de trots op de premier die weigerde zich door Westminster te laten pesten.

En Arlene, die liet vooral haar spierballen rollen voor de fanatieke achterban. Ze beseft dat ook steeds meer gematigde protestanten vanuit pragmatisch standpunt een verenigd Ierland boven de brexit verkiezen. Haar laatste hoera, zowaar, waarmee ze meteen de koers van de brexit voor heel Groot-Brittannië heeft bezegeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden