Donderdag 03/12/2020

OpinieDavid Brooks

Wat als Trump niet opstapt na verlies? Laten we het concreet maken

David Brooks.Beeld rv

David Brooks is columnist bij The New York Times.

Op de avond van 3 november zitten de Amerikanen zenuwachtig voor het scherm en wachten ze op de verkiezingsresultaten. In de vroege uren ziet het er goed uit voor Trump. De uitslagen van de stembureaus komen binnen, Trump wint in Pennsylvania, Wisconsin en Michigan.

Die staten beginnen de briefstemmen pas op de verkiezingsdag te tellen, maar Trump haast zich om zijn overwinning uit te roepen. Veel andere Republikeinse kandidaten doen dat ook. De media klagen dat het te vroeg is, maar de Trump-wereld is in extase.

De Democraten weten dat tot 40 procent van de kiezers per brief heeft gestemd, dat die stemmen nog geteld moeten worden en de overgrote meerderheid waarschijnlijk naar Joe Biden zal gaan. Maar ze kunnen de emoties van die nacht niet bedwingen. Ze zijn aangeslagen.

Wanneer de briefstemmen worden geteld, kalft Trumps voorsprong af. Maar de situatie is echt onduidelijk. Trump gaat op het oorlogspad en schreeuwt over bedrog.

In de volgende weken wordt de uitslag overal betwist. Het is zoals in Florida in 2000, maar nu in veel staten tegelijk. Stembiljetten worden afgekeurd wegens problemen met handtekeningen – of worden niet afgekeurd. Iedereen windt zich op.

Trump zegt dat hij de verkiezing niet door de Democraten zal laten stelen. Hij verklaart dat hij herkozen is. Dat is een schande, maar wie zal hem tegenhouden?

Een bepaald type Republikein komt op straat om Trumps versie van de gebeurtenissen te verdedigen. Volgens onderzoek door Larry Bartels van Vanderbilt University vindt 50 procent van de Republikeinen en van de onafhankelijke kiezers met een Republikeinse voorkeur dat “de traditionele Amerikaanse manier van leven zo snel aan het verdwijnen is dat we misschien geweld zullen moeten gebruiken om ze te redden”. Een bijna even groot deel van dat publiek denkt “dat er een ogenblik zal komen waarop vaderlandslievende Amerikanen het recht in eigen handen moeten nemen”.

Links komt ook op straat. Extreemlinks wil de racistische, patriarchale, neoliberale oligarchie omverwerpen. Ook die mensen zien hun kans en grijpen ze met een soms gewelddadige passie aan.

Maar dan verschijnt een nieuwe kracht op het toneel. Tijdens heel het tijdperk van Trump heeft een bepaald type conservatieven in stilte gehuiverd voor zijn gedrag. Een type gematigden en progressieven heeft zich eveneens gedeinsd gehouden, bang voor de woke meute. Maar nu is de Republiek zelf in gevaar.

In die existentiële crisis blijkt er een groep nuchtere mensen te bestaan die om Amerika geven, die zich niet door partijdigheid laten verblinden en nu gedwongen zijn om zich te organiseren.

Zij begrijpen dat deze crisis, zoals veel Amerikaanse tragediën, voor een groot stuk een rassenkwestie is. Ze heeft te maken met de overgang van een door blanken gedomineerd Amerika naar een divers Amerika, en met de weerstand tegen die evolutie.

Maar ze weten ook dat de grondwet van de Verenigde Staten en de normen en waarden die er in de loop der eeuwen rond gegroeid zijn, ons tegen de chaos beschermen. Ze weten bovendien dat de crisis niet alleen over ras gaat maar ook over de grootheid van de Amerikaanse instellingen, die in de recente jaren zo vaak veracht en bespot zijn, verwaarloosd en misbruikt.

Als Donald Trump een onverdiende overwinning opeist, zal een handvol betogingen niet volstaan. We zullen dan een langdurige campagne van burgerlijk verzet nodig hebben, naar het voorbeeld van Hongkong en Wit-Rusland. Een campagne die de meerderheid die de democratie wil handhaven mobiliseert en haar vijanden isoleert.

Die campagne zou twee thema’s moeten hebben. Het eerste, een vurig patriottisme. Het land kan een dergelijke crisis alleen overleven als de liefde voor de natie van de meeste mensen sterker is dan de partijdige furie die ons dreigt te overspoelen.

Het tweede thema is de handhaving van de grondwettelijke orde. De geweldloze burgerrechtenactivisten van de jaren 1960 slaagden er met een epische zelfdiscipline in hun tegenstanders te dwingen om te tonen dat zij de partij van het geweld en de anarchie waren, niet omgekeerd. Zo kreeg de beweging het morele overwicht en kon ze de natie voor zich winnen.

De mobilisatie voor een eerlijke verkiezingsuitslag moet een strijd zijn om onze maatschappelijke orde te beschermen tegen haar vele vijanden, die vrolijk praten over systemen neerhalen en wanorde en disruptie zaaien. Misschien kan ze ons helpen om onze natie weer te ontdekken.

Het is nu tijd om na te denken over wat we zullen doen. Voor het te laat is.

© 2020 The New York Times Company

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234