Dinsdag 07/04/2020

ColumnSabrine Ingabire

Wat als jij 114.000 euro per dag kon uitgeven?

Sabrine Ingabire.Beeld DM

Sabrine Ingabire (24) is journaliste en schrijfster. Ze is aan de slag bij NRC Handelsblad in Amsterdam. Haar column verschijnt tweewekelijks.

Als ik ieder uur dat ik heb geleefd 4.750 euro per uur zou hebben uitgegeven, oftewel 114.000 per dag, zou ik pas nu ik 24 ben, ongeveer een miljard hebben uitgegeven. Stel je eens voor, je kunt het niet vatten. Ik ben me ervan bewust dat het ook ligt aan mijn opvoeding en aan mijn klasse, aan de precaire financiële stabiliteit die ik nu voor het eerst in mijn leven ervaar. Maar als ik 114.000 euro per dag zou uitgeven, zou ik na twee dagen meer hebben uitgegeven dan wat ik heb verdiend in alle jaren die ik heb gewerkt – en ik ben jong, maar ik heb best al veel jaren gewerkt.

Het Oxfam-verslag van vorig jaar, over hoe de rijkste 26 mensen meer vermogen hebben dan de armste 50 procent van de mensen, was een eenvoudig middel om aan de mensen rondom mij duidelijk te maken dat miljardairschap een absurd iets is. Dit jaar kwam Oxfam met een nieuw verslag waaruit blijkt dat ’s werelds 2.153 miljardairs meer hebben dan de armste 4,6 miljard mensen. Maar ik ben het inmiddels beu te praten over miljardairs: het is te gemakkelijk. Zoals praten over Trump als zijnde ‘het grootste probleem’ in Amerika, terwijl hij maar een symptoom is, een onderdeeltje van een veel groter schadelijk en racistisch plaatje.

Antikapitalistisch

En het groter, schadelijker plaatje waarin miljardairs zich voortbewegen is ons kapitalistisch systeem. Ongeveer twee jaar geleden begon ik mezelf antikapitalistisch te noemen. Ik wist daarvoor wel dat er allerlei dingen onrechtvaardig waren in de maatschappij, zoals corruptie, armoede of dakloosheid, maar ik zag tot dan niet in dat veel van deze zaken gelinkt waren aan het overheersend economisch systeem. Dat het kolonialisme en de slavernij het gevolg waren van hebzucht was vanzelfsprekend, maar dat beide inherent verbonden waren aan het kapitalisme, besefte ik pas toen ik echt verbanden ging leggen, boeken en artikels lezen van geleerden wier naam zelfs nooit werd uitgesproken door mijn geschiedenisleerkrachten of geschreven in mijn geschiedenisboeken.

In die jaren gingen veel mensen ervan uit dat mijn ‘antikapitalist’ ineens ook ‘marxist’ of ‘communist’ betekende, woorden die in onze oren vies klinken, door de geschiedenis en door de globale consumptie van Amerikaanse propaganda vermomd als entertainment. Maar die drang om mij te associëren met een reeds bestaande westerse ideologie getuigt van een gebrek aan verbeelding. Moet het altijd zo binair? Ik noem mezelf antikapitalistisch, omdat ik ‘voorbij’ wil kijken – voorbij het communisme, het marxisme of het socialisme, of zelfs het anarchisme, zoals die werden ingevuld door witte mensen. Zoals die nog steeds in onze landen worden ingevuld door witte mensen. Streven voor gelijkheid voor iedereen is een twijfelachtig concept wanneer het alsnog eenzelfde homogene groep mensen zijn die die strijd zijn – en dat is wat ik zie bij onze ‘socialistische’ en communistische partijen.

Kijk, ik heb geen antwoorden. Maar afgelopen zondag wandelde ik naar het restaurant waar ik zou brunchen met een vriendin. Onderweg kwam ik een vrouw tegen, ze wilde me iets vragen. Geld vermoedde ik, en ik had geen cash bij me, want dat is niet echt nodig in Amsterdam, maar ik luisterde, omdat ik geloof dat dat het minste is wat je kan doen: luisteren. Menselijk zijn. Mensen aankijken. En gemeend ‘nee, sorry’, zeggen. Dus ik luisterde en ze vroeg me om eten. “Een broodje, of zo?” Ze had drie dagen niet gegeten, vertelde ze. Ik kocht haar eten, en drinken, en liep verder naar mijn brunch. En ik had meer kunnen kopen, en meer kunnen doen, en meer willen kopen, en meer willen doen, maar dat deed ik niet. Doen we vaak niet.

Ongelijkheid

En daar denk ik vaak aan. Aan hoe ik me, met mijn precaire financiële situatie, schuldig voelde, terwijl er in deze wereld miljardairs rondlopen. Aan hoe we willen dat ‘Afrikanen’ (met hun proportioneel ridicuul kleine voetafdruk!) ‘minder kinderen’ krijgen en dat de overheid wil dat ‘wij’ allemaal ‘onze’ levensstijl aanpassen om de planeet te redden, terwijl multinationals massaal vervuilen en geen belastingen betalen. Aan hoe er uit onderzoek blijkt dat meer vrouwen sterven wanneer het economisch slecht gaat met een land. Aan hoe ik zelfs geen onderzoek hoef te lezen om te weten dat zwarte mensen en andere mensen van kleur de eerste slachtoffers zijn van economische ongelijkheid. Aan hoe ons werd verteld dat als we hard genoeg werken, we dan ook rijk zullen zijn, en ook 114.000 euro per dag kunnen uitgeven, en we daarom alle mensonterende gevolgen van het kapitalisme aanvaarden. Maar spoiler alert: die 114.000 euro per dag? Dat zal nooit gebeuren.

Deze column bevat geen les of harde woorden. Maar wel vragen: wanneer je aan mensen vraagt wat ze zouden doen als ze heel rijk zouden zijn, antwoorden velen dat ze dan de wereld zouden verbeteren. Waarom kunnen we zelfs niet dromen van een wereld waar je niet rijk hoeft te zijn om die beter te kunnen maken? Waarom kunnen we zelfs niet dromen van een wereld waar we zomaar voor elkaar, voor iedereen, kunnen en willen zorgen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234