Woensdag 13/11/2019
Ivo Victoria voor online Beeld DM

Column Ivo Victoria

Wat als het leven meer bevat dan moleculen, water, zuurstof en chemische processen?

Ivo Victoria is schrijver. Zijn nieuwe roman Alles is OKÉ verschijnt in september. U leest zijn column hier tot en met zaterdag.

In New York bevalt een echtpaar van een tweeling. Twee jongetjes, allebei overduidelijk blank en dus niet Aziatisch, zoals het echtpaar. Een vergissing van de ivf-kliniek: men heeft de embryo’s van twee andere koppels terug geplaatst. De jongens zijn niet eens broers.

Elders lees ik: de kans op het ontdekken van buitenaards leven is kleiner dan gedacht. Voor complex, intelligent leven is meer nodig dan alleen de aanwezigheid van water – ook het inademen van moleculair zuurstof lijkt een voorwaarde. Daardoor vallen nu veel ‘kansrijke’ planeten af.

Wat is het verband tussen deze twee berichten? Wanneer wij ons een voorstelling maken van buitenaards leven, of dat nu in de wetenschap of in een sciencefictionfilm gebeurt, bestaat het resultaat steevast uit de meest zonderlinge wezens die een mensenbrein bedenken kan máár wier fysieke kenmerken altijd een variatie op die van een mens zijn. Het wezen heeft zeven ogen – maar het heeft ogen, het ziet. Het wezen communiceert in een onbegrijpelijke taal – maar het heeft een taal, het communiceert. Het wezen twijfelt, maakt beslissingen, groeit, vermenigvuldigt zich, sterft. Een mensenbrein lijkt niet in staat zich leven voor te stellen dat het mens-zijn werkelijk, tot in de kern van zijn wezen, vreemd is. Dat wil niet zeggen dat dat leven niet bestaat. Ik vraag me eerder af of we het zouden herkennen wanneer het zich aan ons kenbaar zou maken. Het is maar een theorietje.

Oldskool

Ik weet wat het is om een ivf-behandeling te doorlopen. Mijn vrouw weet het nog beter. De injecties, de punctie, de terugplaatsing, het balanceren tussen angst en hoop. Als het uiteindelijk lukt – in ons geval: bij de allerlaatste poging – volgen negen maanden waarin de hoop en angst worden aangevuld met een blijdschap die je nog niet wil toelaten. Een paar jaar na de geboorte van onze eerste dochter, werden we verrast door moeder natuur: onze tweede kwam tot stand dankzij oldskool seks. De ivf-arts was chagrijnig. “Dit gebeurt net iets te vaak”, gromde hij, alsof hij had gefaald. “We zien iets over het hoofd.”

Ik dacht: ja, misschien. Maar wat als de medische wetenschap juist niets over het hoofd ziet, net zomin als de astronomen die op zoek zijn naar buitenaards leven? Wat als het leven meer bevat dan moleculen, water, zuurstof en chemische processen, en er krachten meespelen die wij niet kunnen zien? Ik heb het niet over God, gekkie. Ik heb het over iets wat bestáát maar buiten het bereik van ons voorstellingsvermogen ligt.

Het echtpaar in New York moet de twee jongetjes afstaan. Juridisch gezien zal het wel kloppen. Het is wreed om te verlangen naar iets wat je niet kan krijgen, het is nog wreder iets te verliezen waarnaar je hevig hebt verlangd. Wat rest is: onredelijke hoop. Misschien is dat die voor de wetenschap onzichtbare kracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234