Dinsdag 14/07/2020

Opinie

Wat als de vakbonden progressief zouden durven zijn?

Vakbondsleden strijden voor het status quo, stelt Sarah Van Liefferinge.Beeld Bas Bogaerts

Sarah Van Liefferinge (34) is woordvoerder van de Gentse Piratenpartij. Ze werkt als gon-leerkracht met leerlingen met een visuele beperking.

Vijfenveertig procent van de Vlamingen steunt de nationale betoging, zo peilden VTM en Het Laatste Nieuws. Dit betekent dat vijfenvijftig procent weinig of geen begrip toont, of onverschillig blijft. Deze vakbondsactie polariseert, en het is nog maar de eerste in een lange rij.

Maar wat als de vakbonden progressief zouden durven zijn? Wat als ze zouden strijden voor échte sociale vooruitgang, en dit niet enkel voor werknemers, maar voor iedereen?

De vakbonden betogen tegen het besparingsbeleid en tegen het uitblijven van een vermogensbelasting, en terecht. Maar waar strijden ze voor? Het behoud van de 38-urenwerkweek, van de sociale zekerheid, van het brugpensioen en van de koopkracht, kortom: het status quo. Voor welke vooruitstrevende dromen en idealen willen ze vechten? Op dat vlak blijft het oorverdovend stil.

Heel wat burgers voelen nochtans aan dat de huidige socio-economische structuren niet meer voldoen. Economische groei, besparingspolitiek, zinloze jobcreatie, de burn-out- en depressiecultuur... Waar leidt dit alles heen? Er is nood aan een grondige systeemverandering, niet aan wat oplapwerk links en rechts, en al zeker niet aan behoudsgezindheid.

Wij burgers wensen niet méér van hetzelfde, maar een andere visie op mens, arbeid en inkomen. We willen onszelf bevrijden uit de ratrace. We snakken naar tijd voor een kwaliteitsvol leven. We vragen waardering voor onbetaalde arbeid en zorg. We willen ondernemen en onze levensdromen waarmaken. We verlangen duurzame koopkracht om de reële lokale economie te steunen. We verkiezen groen boven groei, en welzijn boven welvaart. Wij zijn klaar voor fundamentele verandering.

Niet toevallig beleven we een scharniermoment in de geschiedenis: de transitie van het industriële naar het digitale tijdperk. Robots en cognitieve machines nemen onze jobs over, waardoor de (jeugd)werkloosheid blijft toenemen.

Zo ontstaat er een groep van concurrerende werkwilligen die hun arbeid steeds goedkoper en flexibeler moeten verkopen. Ook kiezen steeds meer mensen er bewust voor om freelancer te worden en zichzelf te bevrijden van de loonslavernij.

Dit precariaat ('de klasse van onzekeren') omvat interimmers, flexwerkers, kleine zelfstandigen, werkzoekenden en studenten. Het precariaat kan niet staken, want benadeelt zo enkel zichzelf. Ze heeft een zwakke onderhandelingspositie, is niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid en bouwt nauwelijks pensioenrechten op. Ze is constant onzeker over de toekomst. Het is de snelst groeiende groep op de arbeidsmarkt.

De vakbonden negeren deze nieuwe realiteit en bieden geen solidaire oplossingen. Ze zouden kunnen erkennen dat er in de toekomst nooit meer genoeg betaalde arbeid zal zijn voor iedereen. Ze zouden de robotisering kunnen verwelkomen en voluit pleiten voor kortere werkweken en een betere arbeidsverdeling. Ze zouden kunnen strijden voor de ontkoppeling van arbeid en inkomen in de 21ste eeuw. Ze zouden kunnen betogen voor inkomenszekerheid voor iedereen, voor een onvoorwaardelijk basisinkomen. En bovenal zouden de vakbonden hun macht kunnen gebruiken om te verzekeren dat dit basisinkomen geen armoedeval wordt, maar een menswaardig loon, een dividend van de welvaart die werd opgebouwd in de voorbije eeuwen.

Maar dat doen ze niet en dat is een gemiste kans. De vakbonden, die betogen jammer genoeg nog in de vorige eeuw.

Sarah Van Liefferinge.Beeld rv
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234