Zaterdag 30/05/2020

Wat aasgierfondsen kunnen aanrichten (en wat we daar kamerbreed aan doen)

Het centrale Plaza de Mayo in Buenos Aires.Beeld AFP

Lode Vereeck is hoofddocent Economie en Openbare Financiën aan de Universiteit Hasselt. Hij zetelt ook in de Senaat voor Open Vld. Van 1998 tot 2009 doceerde hij Rechtseconomie aan de Faculteit Rechten van de Universidad Torcuato di Tella in Buenos Aires.

Fiesta! Veertien jaar geleden zit ik op het trouwfeest van één van mijn studenten in Puerto Madero, hartje Buenos Aires. "Of ik al zijn spaarcenten wil meenemen naar België?" "Euh, pardon?" Die vraag had ik niet zien komen. Al maanden gonst het in de Argentijnse hoofdstad van de geruchten dat de regering haar schulden, een slordige 100 miljard dollar, niet meer kan afbetalen. En mijn Argentijnse studenten vrezen dat de regering wel eens beslag zou kunnen leggen op hun spaarcenten. Ik wuif en lach de vraag weg. Als jonge West-Europese econoom kan ik mij zo'n scenario gewoon niet voorstellen. De overheid waarborgt de spaarcenten van de mensen, toch?

Corralito! In 2001 is het zover. Argentinië is bankroet. De regering bevriest per onmiddellijk alle spaartegoeden, haakt de peso los van de dollar, devalueert de munt met driekwart en zet alle spaarcenten om in obligaties. De Argentijnen zijn hun centen kwijt. Woedend bestormen ze de banken. Er breekt een volksopstand uit met dagenlange plunderingen. Het leger wordt ingezet en er vallen doden in de straten waar ik enkele dagen voordien nog doorliep.

Het maakt een diepe, onuitwisbare indruk op mij. Als mens, als econoom, als politicus. Als overheden hun publieke financiën niet op orde hebben, dan ontbindt de samenleving voor je ogen en vallen er steevast doden... Zo ook in Griekenland.

Tango. Enkele maanden na het bankroet in 2001 vlieg ik terug naar Buenos Aires. In een zo goed als lege Airbus 340. In de stad hangt een beklemmende sfeer. Ik zie de mensen in de cafés doelloos voor zich uit staren. De tango speelt, maar er wordt niet gedanst. Ze zitten als ratten in de val. Geld kwijt. Weg alle dromen. De toekomst lijkt uitzichtloos. De economie heeft een enorme klap gekregen. Voor het eerst sinds ik er lesgeef, zie ik kinderen in de straten die in vuilniszakken op zoek zijn naar eten.

Op de terugweg naar België zit de luchthaven van Ezeiza overvol. Allemaal jonge Argentijnen die het land ontvluchten en afscheid nemen van hun familie. In tranen. Op zoek naar werk en een betere toekomst. Naar Miami, Florida, waar de grootste diaspora van Argentijnen woont. Of naar Spanje.

Nunca mas. In de volgende jaren trekt de economie aan en verbetert het dagelijkse leven langzaam. Argentinië slaagt er ook in om een deal te sluiten met 93 procent van de "goede" schuldeisers. In het belang van het land gaan die akkoord met een verlies van 70 procent op hun oorspronkelijke inleg. De grootste 'hair cut' in de financiële geschiedenis die mee uitgewerkt werd door de toenmalige minister van economie en huidig Argentijns ambassadeur in België, die in 2007 nog voor mij in de collegebanken zat.

Enkele Amerikaanse aasgierfondsen weigeren de deal. In de nasleep van het bankroet hadden zij voor een habbekrats Argentijnse obligaties gekocht en stapten vervolgens naar de rechtbank om het volledige bedrag terug te eisen. Als dat effectief zou lukken, dan is Argentinië een tweede keer failliet. En begint alle miserie opnieuw. Dat nooit.

Buitres. De aasgierfondsen zijn niet de oorspronkelijke investeerders. Ze waren niet eens betrokken bij het bankroet van 2001. Toch eisen ze vandaag een onredelijk hoog bedrag met een rendement van 2.800 procent. Pure speculatie die niets bijdraagt tot de welvaart van de gewone Argentijn. De fondsen schrikken er niet voor terug om zelfs tot in België beslag te leggen op tegoeden van Argentijnse diplomaten. Daar moet paal en perk aan worden gesteld.

Brussel, 6 mei 2015. Een historische dag. Alle Belgische politieke partijen dienen samen het meest vooruitstrevende wetsvoorstel ter wereld in, om de aasgierfondsen aan banden te leggen. De wereld wordt daardoor een beetje beter. En België mag daar best een beetje fier op zijn.

Lode Vereeck.Beeld Eric De Mildt
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234