Maandag 24/02/2020
Daan Heerma van VossBeeld belga

Daan Heerma van Voss

Was dit nu een getto, zoals ik in internationale kranten had gelezen?

Daan Heerma van Voss is een Nederlandse schrijver.

De oude Grieken hadden ongelijk. Nou ja, ze woonden in elk geval niet in Brussel. Want het is wel degelijk mogelijk dat de afstand tussen twee punten voor het ene punt (van A naar B bijvoorbeeld) kleiner is dan andersom (van B naar A).

Vanuit mijn appartement kijk ik uit op de Oude Graanmarkt (verstokte Brusselaars kijken me met afgrijzen aan wanneer ik dat vertel. "Bent gij dan zo'n Dansaert-Vlaming geworden?"), waar elke dag dezelfde dandy een pintje drinkt tegenover het speelplaatsje, waar rijke, jonge, blanke mensen een visje laten bakken bij Noordzee.

Op mijn eerste dag hier wilde ik dat beruchte Molenbeek eens zien. Tas gepakt, eten en drinken mee, op pad; ik rekende op een helse tocht die minstens een halve dag zou beslaan. Maar tot mijn ontzetting hoefde ik maar één straat uit te lopen of ik was er al. Was dit nu een getto, zoals ik in internationale kranten had gelezen? De afstand van A naar B was nog geen kilometer!

Wat zag ik? Een in zichzelf gekeerde buurt, waar het onmogelijk was om een krantje te kopen (een goede graadmeter voor de mate van contact met andere wijken / steden / landen), waar vrijwel iedereen een Maghrebeins uiterlijk heeft.

Nog geen maand geleden was ik in Casablanca, daar hing dezelfde sfeer; mannen die op straathoeken staan te converseren, Arabische muziek uit autoradio's, schreeuwende marktkoopmannen, een ronddwalende lucht van koffie en sigaretten.

Het is een sfeer die ik destijds aangenaam had gevonden en die ik nu dus ook aangenaam moest vinden, zei ik tegen mezelf. (Maar het kostte me moeite; kennelijk toch beïnvloed door de beeldvorming.) Met verbazing zag ik de straatnamen, die nu alleen maar ironisch op te vatten zijn. De Toekomststraat? De Voorspoedstraat? Zijn dit straatnamen of mislukte reggaeplaten?

Ik besloot elke dag in Molenbeek te gaan ontbijten, wat ik trouw heb volgehouden. Tussendoor ben ik eenmaal geknuppeld door de politie, die me aanzag voor een rellerige Molenbekenaar, maar daar kan de buurt niets aan doen.

Ik was ontzet door de geringe afstand van A naar B en (eerlijk is eerlijk) behoorlijk met mijzelf in mijn nopjes omdat ik dit had 'vastgesteld'. Achteraf gezien was ik als de man die elke dag een teen in het water doopt en tegen omstanders zegt: jullie begrijpen niets van de zee.

Gisteren pas realiseerde ik me het werkelijke probleem: niemand die ik 's ochtends in de buurt zag, zou later op de dag met mij de oversteek wagen, de brug over. De afstand van B naar A, van Molenbeek naar het visje bij Noordzee, is onbevattelijk groot.

Elke maandag wordt mijn appartement schoongemaakt door Rachid. Rachid woont in Molenbeek, spreekt geen Nederlands en matig Frans. Ik heb me laten vertellen dat hij sinds de aanslagen voorovergebogen loopt, hij schaamt zich diep wanneer hij de brug over gaat, bang dat iedereen in hem een terrorist ziet. Tegelijk voelt hij zich in Molenbeek niet meer thuis omdat de aanslagen daar voor zijn gevoel niet genoeg veroordeeld worden.

Terwijl hij zich schaamt, schrijf ik zijn verhaal op, in het door hem schoongemaakte appartement, uitkijkend op rijke, blanke mensen die straks weer een visje zullen bestellen. Dat is natuurlijk hun goed recht, en de vis is er heerlijk.

Maar wat hoop ik dat ze volgende week eens naar Molenbeek gaan om de afstand te meten.

Daan Heerma van Voss praat op vrijdag 22/4 om 20 uur in het Brusselse literatuurhuis Passaporta met muzikant en literatuurliefhebber Bent Van Looy over zijn nieuwe roman De laatste oorlog, passaporta.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234