Dinsdag 10/12/2019
Ann De Craemer. Beeld Bob Van Mol

#woordvandeweek

Wanneer eind dit jaar de verkiezing voor het Woord van het Jaar plaatsvindt, zal ik ‘matrasmaatje’ nomineren

Elke week kiest onze taalcolumniste Ann De Craemer het #WoordVanDeWeek. Dat kan een actueel woord zijn, een hip nieuw woord, een woord dat een snaar raakt, een totaal vergeten woord of een woord dat allang had moeten bestaan. Deze week: matrasmaatje.

Sommige Engelse woorden die in het Nederlands zijn overgenomen, zijn eenvoudigweg niet te vertalen. Ik denk aan barbecue, burn-out, junkfood, spam of stand-up comedian. Zo ingeburgerd zijn die woorden dat een normaal mens er zelfs niet aan denkt naar een Nederlands alternatief te zoeken. Bij de Stichting Nederlands zijn ze echter niet normaal: daar houdt een werkgroep zich bezig met het opstellen van woordenlijsten waarin een Nederlands alternatief voor Engelse woorden wordt gegeven. Barbecue: roosterfeest. Burnout: opbrandsyndroom (I kid you not). Junkfood: vulvoer. Spam: netpostreclame. Stand-up comedian: standwerkcabaretier. Dat er werkelijk mensen zijn die hun tijd verdrijven met het bedenken van deze lachwekkende vertalingen: ik kan er met mijn verstand niet bij.

Als je een ingeburgerd Engels woord per se in het Nederlands wilt vertalen, kom dan op zijn minst origineel uit de hoek en laat zien dat je kunt spelen met taal. Dat laatste, spelen met taal, is iets wat op mijn vreugde vaak op Twitter gebeurt. Zo zag ik een jongeman – een net afgestudeerde literatuurwetenschapper - die ik volg voor onder meer zijn taalspitsvondigheid alternatieven zoeken voor het woord ‘fuckbuddy’.

Ik vind ze stuk voor stuk schitterend, en door de alliteraties in elke samenstelling bekken ze lekker en zijn ze ook gemakkelijk te onthouden. Ik zou ze allemaal willen toevoegen aan onze Nederlandse woordenschat, maar als ik echt moet kiezen, dan ga ik voor ‘matrasmaatje’. Wanneer eind dit jaar de verkiezing voor het Woord van het Jaar plaatsvindt, zal ik ‘matrasmaatje’ nomineren.

Al denk ik dat een zelfgefabriceerd woord van Nancy uit Thuis ook een grote kanshebber is om een alternatief voor ‘fuckbuddy’ te worden: in plaats van ‘friends with benefits’ heeft zij het consequent over benefietvrienden. Het woord heeft niet de schoonheid van degene die The Great Matsby op Twitter voorstelt, maar gezien het grote kijkerspubliek van Thuis zou het weleens een blijver kunnen worden.

Wie meer wil lezen over prachtige woorden voor liefde en seks raad ik het net verschenen De taal der liefde aan van Ton den Boon, de Nederlandse hoofdredacteur van Van Dale. In zijn boek verzamelde hij meer dan 2.500 woorden over seks en erotiek, geïllustreerd met citaten van meer dan 400 schrijvers uit de Nederlandse en Vlaamse literatuur. 

U kunt er lezen over liefde als ‘ontvlammende minnebrand’ of over het vrouwelijke geslachtsdeel als ‘suikerpotje’. Ik heb het boek van Ton den Boon nog niet helemaal gelezen, maar ik vermoed dat er nog geen Nederlands woord voor ‘fuckbuddy’ in voorkomt. Laat dat bij een volgende druk wel het geval zijn – en laat Twitter de plek blijven waar jonge mensen als The Great Matsby laten zien tot wat voor schoons ze met taal in staat zijn. Als taalvernieuwing van ergens moet komen, dan wel van onze jongeren die er al append en swipend en chattend zo chillaxed mee omgaan. Nu ik eraan denk: een Nederlandse vertaling (ook een samentrekking, graag) voor chillaxed, anyone?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234