Dinsdag 19/11/2019

Opinie

Walter Capiau was niet charmant, maar té charmant

Walter Capiau in 1989 toen hij 'De kinderacademie' presenteerde. Beeld Photo News

Walter Capiau werd beroemd op tv maar was vooral leuk op de radio. Adviseur en opleidingshoofd van de Hasseltse hogeschool PXL Mark Coenen over Capiaus Capriolen, maar ook over hoe je verleden je zal blijven achtervolgen.

Nu mijn vader ook dood is, wordt mijn ouderlijke huis verkocht en dient het te worden leeggemaakt. Hoeveel een mens verzamelt in zijn leven: dat houdt een mens niet voor mogelijk. Ik waad door mijn jeugd, hier een kookpot, daar een servies, ginds wat fotoboeken en 70 jaar mode in kleerkasten die al jaren niet gelucht zijn.

In de onafzienbare verzameling verkruimelende boeken van mijn ouders vond ik een paar weken geleden Capriolen van Capiau terug. Kapotgelezen, aan de kaft te zien. 

Hij was gedurende een korte tijd een onvergetelijk deel van mijn jeugd. Walter Capiau maakte echt naam en faam op tv, zijn leukste werk maakte hij op de radio. Met Capriolen van Capiau werd hij even wereldberoemd in Vlaanderen.

In de jaren zeventig zetten vooral Omroep Brabant een baken van radiokwaliteit in een zee van plastic en schlagers: tenminste, zo ervoeren wij het die haar tot op onze kont hadden en daar nog trots op waren ook.

Brabant op zondag was voor toenmalig jong Vlaanderen dé referentie: “De tofste radio in het land begint met Bra en stopt met Bant”, zong de piepjonge Urbanus, een van de velen die zijn carrière daar startte.

Mark Coenen, adviseur en opleidingshoofd van de Hasseltse hogeschool PXL. Beeld Bob Van Mol

Telefrats

In Capriolen van Capiau nam de presentator het volk op ludiek wijze in de maling. Dit fenomeen werd telefrats genoemd: zo beschimmeld en belegen dat nu klinkt, zo vernieuwend was het toen.

Hij belde met een firma van roomijs om een bestelling te plaatsen om de heling van de Leeuw van Waterloo met een laag ijsroom – drie kleuren graag – te bedekken. Een vervoersfirma hield hij aan het lijntje met een lang verhaal dat hij een Vlaamse leeuw naar Congo wilde verschepen. Bij een tapijthandelaar trachtte hij een vliegend tapijt te bestellen. Vlaanderen lag in een deuk. Het was goedaardige luim: Capiau maakte humor die niet beet, maar alleen een beetje kietelde.

In zijn bestseller Capriolen van Capiau staat een selectie van de telefoongesprekken uitgeschreven: dat is niet alleen een briljante manier om voor een habbekrats een bestseller bij elkaar te bloemlezen, maar het toont ook zijn techniek. Amicaal, onschuldig, met veel gevoel voor de uitgelachene aan de andere kant van de lijn en eindigend met een bevrijdende lach wanneer de mop duidelijk wordt.

Als je werd beetgenomen door Capiau, dan was je even wereldberoemd in het dorp en ver daarbuiten. Hij was geheel onschadelijk. Vlaanderen ging collectief overstag.

“Hij is," sprak Jan Van Rompaey ooit, “een amuseur, een clown in de ware betekenis van het woord. Maar dan wel een clown zonder clownspak die ook opeens heel ernstig kan worden. Waar Capiau verschijnt, verzamelt zich algauw een troep smakelijk lachende toehoorders en zo’n klankbord heeft hij nodig. Hij moet voor een publiek kunnen spelen, in het zonnetje kunnen staan.”

Hij was niet charmant, maar té charmant: overal waar hij kwam was het lachen, gieren, brullen.

Chouchou

Capiau ging met Guido De Praetere, zijn producer van Hoger lager in 1989 naar VTM, waar hij de chouchou van Vlaanderen bleef en jarenlang programma’s met een showtrap maakte. Intellectueel Vlaanderen, dat hem al had afgeserveerd na Hoger lager, keerde definitief en collectief zijn rug, maar die shows waren kijkcijferkanonnen.

Veel van zijn inspiratie kwam van de Franse televisie, waar Jacques Martin de koning van de zondagnamiddag was. Op zijn L’école des fans was ook De kinderacademie gebaseerd, waarmee Capiau zich op donkere winterse middagen tot grote kindervriend uitriep.

Dat programma werd stilletjes afgevoerd, onder meer omdat de directie van VTM toen al bezwarende informatie had over Walters verleden en zijn ongezonde liefde voor jonge jongens. Het luidde ook meteen het begin van het einde van Capiaus carrière in.

Verborgene

Zijn leven kwam helemaal tot stilstand toen in 2006 de klachten kwamen over zijn pedofiele contacten. Hij schaamde zich dood. En terecht. Pedofilie is een straf en een gesel en een levenslang trauma: het eerste voor de pedofiel, het tweede voor zijn slachtoffers, het derde voor beide. Hij ging leven in het verborgene.

In 2002, nog in tempore non suspecto, vroeg Luc Janssen hem om in de jury te zitten van The Goodluck Show, een talentenjacht bij Studio Brussel. Blij met weer wat aandacht stal hij theatraal de show vanuit de stalles in de Theaterzaal van de Vooruit. Kobe Ilsen won.

Het zou Capiaus laatste offciële optreden voor VRT worden. Na het uitbreken van het pedofilieschandaal tweette Rik Van Cauwelaert: “Hopelijk toont Walter Capiau nu ook eindelijk spijt voor het Rad van fortuin en Hoger lager."

Ik denk dat hij anders zou herinnerd willen worden, maar de kans is klein.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234