Woensdag 22/03/2023
null Beeld DM
Beeld DM

De gedachteStavros Kelepouris

Waarom zouden we ons géén zorgen maken over Chinese spionage via TikTok?

Stavros Kelepouris is journalist.

Stavros Kelepouris

Shou Zi Chew, de grote baas van TikTok, wordt op het matje geroepen in Brussel. Het heeft iets tragisch: het beeld van de oude Europese knarren die het vingertje vermanend wuiven naar de CEO van een van de populairste apps ter wereld. De verbetenheid van een oud continent, bang en schichtig tegenover alles dat hip en nieuw en jong is.

En toch is die aanpak hier de juiste. Europa kan niet argwanend genoeg omspringen met TikTok en zijn moederbedrijf ByteDance. De bottomline is dat Bytedance, als het erop aan komt, niet te vertrouwen is.

Zie bijvoorbeeld het recente schandaal waar bleek dat TikTok de data en locaties van drie journalisten nauwgezet natrok om uit te zoeken wie hun bronnen waren. (De bewuste journalisten hadden verhalen geschreven waar TikTok niet bepaald ongeschonden uit kwam.) Volgens TikTok had dat soort spionage niet mogen gebeuren. Maar feit is dat het wel gebeurd is: het kan, het bedrijf heeft er het technologisch vernuft voor. En het was niet de eerste keer dat het gebeurde.

In de wereld van big tech zijn weinig blozende maagden te vinden. Ook Uber en Facebook werden al betrapt op gelijkaardige praktijken. Het grote verschil is dat die bedrijven gevestigd zijn in een land dat de democratie probeert te respecteren – het lukt vaak niet of slechts halfslachtig, maar de VS doen wel een poging. En dat die bedrijven bij dergelijke onthullingen ook ter verantwoording worden geroepen door de Amerikaanse overheid.

Bytedance daarentegen is als Chinees bedrijf eenvoudigweg onderworpen aan de grillen van een dictatoriaal regime dat lak heeft aan iedere vorm van vrijheid en het meest gesofisticeerde surveillanceapparaat ter wereld uitbouwt. Bovendien is er reden om aan te nemen dat het Chinese staatsapparaat de spionagetechnieken van het bedrijf – en de data die TikTok verzamelt – gewoon zelf kan gebruiken wanneer het dat zou willen.

Hoeven we ons veel zorgen te maken over mogelijke Chinese spionage via TikTok? Misschien kunnen we die vraag beter omdraaien: waarom zouden we er ons geen zorgen over maken? De vele Europese vrijages met China ten spijt is het regime van Xi Jinping in wezen een vijandige staat. Zeker nu China in de gebroken banden tussen het Westen en Rusland een kans ziet om de internationale macht van de VS en Europa te breken.

Decennialang werd gedacht dat handelsrelaties volstonden om vrede tussen staten te garanderen. Dat draaide even anders uit. De Europese afhankelijkheid van Russisch gas heeft ons pijnlijk getoond hoe strategische zwakheden grote sociaal-economische schokken teweeg kunnen brengen. Het is in dat verband heus geen toeval dat China al jarenlang groots investeert in sleutelposities in de Europese havens.

Europa heeft geen nood aan een radicaal protectionisme of technologisch isolationisme. Maar evenmin aan geopolitieke naïviteit. TikTok is entertainend en ziet er onschuldig uit, maar is een zuiver veiligheidsrisico. Het is niet meer dan logisch en zelfs wenselijk dat Europa zijn tanden laat zien.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234