Zondag 25/10/2020
Julie CafmeyerBeeld DM

ColumnJulie Cafmeyer

Waarom wordt het virus benaderd als een oorlog en niet als een kans?

Julie Cafmeyer is columnist.

Toen Lieven Annemans vorige week bij De afspraak was en voor versoepelingen pleitte, vroeg presentator Bart Schols: “Is het fair om te zeggen dat elke versoepeling mensenlevens zal kosten?”

Annemans pleit voor evenwichtigere maatregelen en stelt het beleid rond mondmaskers, bubbels en quarantaines in vraag. Hij probeert een antwoord te vinden op de vraag: hoe kunnen we toch leven, ondanks het virus? Door deze vraag te stellen, lijkt hij in de taboesfeer te komen.

Hoe komt het dat virologen, dokters en politici die zich luidop afvragen hoe je een kwaliteitsvol leven tijdens een pandemie kan leiden, argwaan oproepen?

Hoe betekenisvol is het leven nog als je op je 90ste tijdens een hittegolf in een kamer van een rusthuis zit, met amper bezoek, in de wetenschap dat je alleen moet sterven? Hoe waardevol is het leven voor mensen die het geluk hebben dat ze nog niet in het rusthuis zijn beland, als hun essentieel levensplezier wordt ontnomen?

Ben ik nu ook verdacht? Ik merk dat de medeburgers die trots verkondigen dat ze elke dag gedisciplineerd de maatregelen opvolgen en daar geen enkele moeite mee schijnen te hebben, de meest bewonderenswaardige zijn. Zij worden de uithangborden: ‘Als ik het kan, kan jij het ook.’ Niet dat ze het leuk vinden om hun leven zo te leiden. Ze doen het gewoon.

Is het fair om mensen die nadenken over een kwaliteitsvol leven tijdens een pandemie, te beschuldigen van mogelijke mensenlevens die verloren zullen gaan? Hoe kunnen we dan nog nadenken over een leven dat niet alleen geregeerd wordt door angst?

De vraag die ervan uitgaat dat elke versoepeling mensenlevens zal kosten, wordt een schuldvraag. Het is de schuld van één individu als er doden vallen door een virus. Hoe absurd.

Bovendien wordt het virus getrokken naar de oorlogssfeer. Het idee dat een virus een ‘vijand’ is waartegen ‘gevochten’ moet worden als een ‘gemeenschappelijke vijand’.

Waarom wordt het virus benaderd als een oorlog (lees: kleurcodes die vergelijkbaar zijn met een terreuralarm) en niet als een kans? Een kans om na te denken over nieuwe manieren van leven. Om empathie door te trekken naar alle mensenlevens die geen menswaardig bestaan leiden, naar alle levens die een gemis naar zin ervaren.

In zijn artikel voor Knack stelt professor Mattias Desmet van UGent: “Dit is de opdracht waar we voor staan: zin en verbondenheid vinden in het leven zonder dat we daar een oorlog met een virus voor nodig hebben. Waar zit er in ons westerse wereldbeeld een opening die uitzicht geeft op een zinvol bestaan als mens?”

Deze vraag kan alleen beantwoord worden als we niet langer diegenen die alternatieven bieden voor de huidige maatregelen, negeren of afvoeren, maar naar hen luisteren. Waar ligt de kans?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234