Dinsdag 15/10/2019

Primaryblog

Waarom stemt iemand eigenlijk voor Donald Trump?

Beeld Thomas Smolders

Thomas Smolders (23) voert met 25 Nederlandse jongeren campagne in New Hampshire en later Washington DC voor de Amerikaanse presidentskandidaten - zowel voor de Democraten als de Republikeinen. Voor De Morgen brengt hij een week lang verslag uit van de dingen die hij er ziet, hoort en leert.

Voor we naar New Hampshire vertrokken werd ons gevraagd wie er problemen mee zou hebben om campagne te moeten voeren voor Donald Trump. Vijf vingers gingen de lucht in. De mijne niet - ik vond het net fascinerend om de presidentsverkiezingen vanuit beide kanten te kunnen bestuderen. Waarom stemt iemand eigenijk voor een extreme Republikein als Trump of Ted Cruz?

In de hoofden van veel Europeanen zijn hun aanhangers alleen gekken, religieuze fanatici en wapenliefhebbers. Mensen die arm van geest zijn en met open ogen in de populistische boodschappen van Donald Trump lopen. Ik dacht er ook zo over, maar heb intussen mijn beeld een klein beetje bijgesteld.

Zo voerde ik campagne voor Marco Rubio, de zelfverklaarde winnaar van de caucus in Iowa. (Eigenlijk werd hij derde, maar wie zijn toespraak nadien hoorde kreeg bijna het gevoel dat hij die eerste slag gewonnen had.) Een aantal jaar geleden was hij vrij gematigd, maar nu stelt hij zich al een stuk extremer op - vooral onder druk van zijn tegenstanders Trump en Cruz.

Bij heel wat huizen waar we tijdens het campagnevoeren aanbelden, hoorden we hetzelfde verhaal: "Ik ben van plan om op Trump te stemmen, maar eerlijk gezegd doet het er voor mij niet zo toe. Op een Democraat zou ik ook kunnen stemmen, als ze ten minste een goede kandidaat zouden hebben", klinkt het.

Tot nu toe ging ik er steeds vanuit dat Amerikanen vrijwel hun hele leven voor dezelfde partij stemden. Uiteraard een idiote gedachte, besef ik nu, want ik heb in de drie verkiezingen die ik in België meemaakte ook drie keer op een andere partij gestemd. De Amerikanen hebben een beperkter politiek landschap, maar dat betekent dus niet dat ze nooit zouden switchen van partij. Rest natuurlijk nog de vraag waarom ze in Donald Trump of Ted Cruz een ideale kandidaat zien.

Thomas Smolders. Beeld Arthur Joos

Lees ook

• Bernie Sanders wint eerste primary met ... vier stemmen
• Vandaag vindt de eerste primary plaats in New Hampshire: Wat u moet weten over de staat waar het bij wet verplicht is de eerste primary te organiseren (+)
• Vrouwen kiezen voor Hillary. Als ze al wat ouder zijn toch: Steun van 'feministische iconen' voor Clinton keert als boemerang terug (+)

Na de rally van Ted Cruz - de échte winnaar van Iowa - raakte ik aan de praat met een koppel uit het publiek. Karin en Frank, heetten ze. Ze woonden 'vlakbij' - lees: een uur verderop - en hadden diezelfde middag besloten om naar de toespraak te komen. "Eerst gingen we op Rubio stemmen, maar in het laatste tv-debat heeft hij onze steun verloren. Nu twijfelen we tussen Trump en Cruz."

Het koppel dat twijfelde tussen de twee Republikeinen waar we in Europa met grote verbazing naar kijken was helemaal anders dan ik me kon inbeelden. Ze waren allebei geleerd - hij was ingenieur, zij psychoanalist - en staken zeer veel tijd in het bestuderen van de partijprogramma's. Waarom zouden zij op Trump stemmen? "Amerika heeft een leider nodig. Iemand die opnieuw toont dat de Verenigde Staten sterk zijn, en die een visie heeft om het op te nemen tegen Rusland en IS", zeggen ze vastberaden.

Hun antwoord zindert nog na wanneer ik niet veel later op een rally van hun favoriet sta. Samen met een paar duizend mensen kijk ik in een stadion naar een toespraak van Donald Trump. Ook daar hoor ik steeds hetzelfde antwoord wanneer ik mensen vraag waarom ze op hem zouden stemmen. "Ook al ben je het niet altijd met hem eens, hij heeft ten minste een sterke visie over waar we met het land naartoe moeten", klinkt het. Een visie die er - los van alle idiote uitspraken over immigranten, gehandicapten en wapenbezit - vooral op neerkomt dat het land als een onderneming moet gerund worden. Met vergelijkingen die totaal absurd zijn probeert Trump het publiek te overtuigen dat hij daarvoor de geschikte man is. "Ik ben momenteel een hotel aan het bouwen en lig daarbij twee jaar voor op schema. Twee jaar! Daarnaast kost het ook veel minder dan vooraf begroot was. Als ik president ben zal ik de publieke werken ook zo aanpakken."

Beeld Thomas Smolders

"Hij is eerlijk en zegt wat hij denkt", hoor ik ook vaak. Een gevoel waar Trump bewust op inspeelt, door steeds te benadrukken dat hij zijn campagne zelf betaalt en daarom niet beïnvloed wordt door lobbygroepen. Absurd genoeg zijn de meeste Republikeinen die ik spreek ook fan van Bernie Sanders - "Hij is oprecht en liegt niet zoals Hillary" - al zouden ze het niet over hun hart kunnen krijgen om op hem te stemmen. Té socialistisch.

Met een wrang gevoel verlaten mijn vrienden en ik de rally van Donald Trump. Voor onze eigen ogen zagen we hoe de blonde brulboei er op zeer slimme wijze in slaagde om het publiek het gevoel te geven dat de huidige regering en de media hen benadelen, waarna hij zijn aanhang in eenzelfde adem vertelde dat hij hun land opnieuw groots kan maken. Het enige wat ze daarvoor hoefden doen was de deur uitkomen en op hem gaan stemmen. Binnen enkele uren weten we hoeveel Amerikanen uit New Hampshire het met hem eens zijn.

Beeld Thomas Smolders
Beeld Thomas Smolders
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234