Woensdag 17/07/2019

Opinie

Waarom Israël van Netanyahu blijft houden

Benjamin Netanyahu. Beeld AFP

Shmuel Rosner is columnist van The New York Times.

Er zijn redenen genoeg om Benjamin Netanyahu te verfoeien. De man kan zelfvoldaan en rancuneus zijn. Hij kan meedogenloos optreden tegen politieke vijanden. De kans is groot dat hij zal worden vervolgd in drie corruptiedossiers die, als de aanklachten gegrond zijn, tonen dat hij hebzuchtig, ijdel en manipulatief is.

En toch ziet het ernaar uit dat deze hatelijke premier zondagavond zijn vijfde ambtstermijn veroverd heeft. Als hij in de volgende weken een regering kan vormen, wat waarschijnlijk is, wordt hij de langst regerende eerste minister van Israël. Hoe is dat mogelijk?

Het was een dubbeltje op zijn kant. De grootste oppositiepartij, Blauw en Wit, krijgt waarschijnlijk even veel zetels in de Knesset als Likud, Netanyahu’s partij. Zijn coalitie zal misschien slechts een nipte meerderheid hebben.

Generaal Benny Gantz

Veel mensen hoopten dat Netanyahu in het zand zou bijten. Blauw en Wit, een nieuwe centristische alliantie die door drie gedecoreerde generaals en een gewezen minister van Defensie wordt aangevoerd, werd slechts enkele maanden voor de verkiezing gesticht, in feite met als enige doel een alternatief te bieden voor Netanyahu, die sinds 2009 aan de macht is. De partij heeft een harde campagne gevoerd, maar ook een hoffelijke. Tijdens verkiezingsmeetings maakte generaal Benny Gantz, de leider van Blauw en Wit, er een gewoonte van de premier te bedanken voor zijn diensten aan de natie. Een groot contrast met het gescheld en de persoonlijke aanvallen van Netanyahu en Likud. Maar beleefdheid en centrisme waren niet genoeg om de stembusslag te winnen.

Netanyahu mag dan cynisch zijn, hij vervalst geen verkiezingen. Hij wint eerlijk en vaak tegen de stroom in. Dat was ook deze keer het geval, met de dreigende processen, een begrijpelijke vermoeidheid na tien jaar regeren en allerlei ruzies binnen en tussen de partijen. En opnieuw lijkt hij zijn succes te danken aan de reden waarom hij de Israëlische politiek in de voorbije 25 jaar bijna doorlopend heeft gedomineerd: als het op de nationale veiligheid aankomt, is hij een leider met een strategie en een visie. En dat is wat veel kiezers willen.

Aanhangers van Likud in Tel Aviv. Beeld AFP

In het midden van de jaren 90, in zijn eerste termijn als premier, verwierp Netanyahu de veronderstellingen achter het vredesproces met de Palestijnen. In die tijd was dat een gedurfde rechtse stelling. Vandaag vinden de Israëli’s, ook zijn politieke rivalen, het gewoon gezond verstand.

Netanyahu was bovendien een van de eerste politici die Iran als de grootste bedreiging voor het voortbestaan van Israël zagen en op internationale forums verwoed vochten om de wereld op dat probleem te wijzen. Vandaag wordt ook die visie door heel het Israëlische politieke spectrum aanvaard.

 Bondgenootschap met Trump

En het gaat maar door. In 2005 waarschuwde hij dat de terugtrekking van de Israëlische troepen uit Gaza op een ramp zou uitdraaien – en hij kreeg gelijk. Acht jaar lang verzette hij zich met succes tegen de druk van Obama om toegevingen te doen aan de Palestijnen. Hij sloot snel een bondgenootschap met president Trump, dat Israël al veel heeft opgeleverd. In twee jaar tijd heeft Trump de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem verhuisd, het nucleaire verdrag met Iran opgezegd, de soevereiniteit van Israël over de Golanhoogten erkend en – vorige maandag – de Iraanse Revolutionaire Garde als een terroristische organisatie gebrandmerkt.

Blauw en Wit hoopte dat deze verkiezing een referendum over Netanyahu zou worden. In haar campagne mikte de partij vooral op de persoonlijke tekortkomingen van de premier. Maar in Israël is niets zo belangrijk als de veiligheid. (In een peiling net voor de verkiezingen kwam de veiligheid als eerste bekommernis uit de bus.)

Blauw en Wit dacht dat het met generaals als lijsttrekkers kon opboksen tegen Netanyahu’s imago als diplomatieke en militaire kampioen van Israël. Dat is dus niet gelukt.

Kleine mens, grote leider

Veel Israëli’s stellen Netanyahu’s veiligheidsbeleid op prijs. Dat geldt niet alleen voor Likud en voor de rechtse partijen die tot de volgende regeringscoalitie zullen toetreden, maar zelfs voor Blauw en Wit, dat het inzake het buitenlandbeleid en de nationale veiligheid grotendeels met hem eens is.

De Israëli’s die Netanyahu weg willen – en dat zijn er veel – verwijten hem zijn persoonlijkheid, zijn verruwing van het Israëlische politieke debat, zijn bekrompenheid en zijn corruptie. Zijn aanhangers – en de verkiezing bewijst dat zij ook talrijk zijn – willen dat hij ondanks al die gebreken aanblijft. Zij vergeven hem dat hij een kleine mens is, omdat ze hem waarderen als grote leider.

© The New York Times

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden